Lactari
|
|
||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Classificació científica | ||||||||||
|
||||||||||
|
|
||||||||||
| Lactarius piperatus |
||||||||||
Els lactaris (Lactarius) constitueixen un gènere de bolets micorizògens pertanyent a la família de les russulàcies i descrit per Christian Hendrik Persoon el 1797, al qual pertany els rovellons i els pinetells (com ara, el rovelló -Lactarius sanguifluus-, Lactarius vinosus, el pinetell -Lactarius deliciosus- i el pinetell d'avet -Lactarius salmonicolor-).[1]
Taula de continguts |
Etimologia [modifica]
Del llatí lac, lactis (llet).[2]
Descripció [modifica]
- Capell sovint deprimit o en forma d'embut quan és vell.
- Tenen la carn dura, granelluda, no és fibrosa, es trenca bruscament com un bastonet de pa i s'engruna entre els dits.
- Les làmines, sovint, són decurrents.
- L'estípit i el capell sovint mostren punts ovals de base plana (estrobículs).
- Exsuden una mena de làtex que flueix per les ferides de les làmines quan es trenquen amb l'ungla i de la carn quan es talla. El color viu d'aquest làtex diferencia unes espècies de les altres, però tots són comestibles apreciats i no es poden confondre amb espècies rebutjables que tenen sempre el làtex blanc o grogós (aquest líquid pot ésser de color taronja, vermell, lila, blanc o groc, i pot desenvolupar el seu color final només després d'haver estat exposat a l'aire).[3][4][5]
Hàbitat [modifica]
Viuen associats, sobretot, als pins. Els rovellons són propis de les pinedes de terra baixa i defugen el fred de les muntanyes altes. En canvi, els pinetells es troben des de terra baixa fins a l'alta muntanya, on apareixen ja en ple estiu.[6]
Comestibilitat [modifica]
Els lactaris de làtex acolorit són els bolets més apreciats i de més tradició als Països Catalans. Són adequats per a cuinar a la brasa, al forn o fregits amb poc oli, sempre sense coure'ls gaire. No són apropiats per a guisar.[6]
Espècies [modifica]
- Lactarius acerrimus Britzelm., 1893
- Lactarius acris (Bolton) Grey, 1821
- Lactarius acutus R. Heim
- Lactarius adhaerens R. Heim
- Lactarius albocarneus Britzelm., 1895
- Lactarius amarus R. Heim
- Lactarius annulatoangustifolius (Beeli) Buyck
- Lactarius aquizonatus Kytöv.
- Lactarius aspideus (Fr.) Fr.
- Lactarius atlanticus Bon
- Lactarius atroviridis Peck
- Lactarius aurantiacus (Pers.) Gray
- Lactarius aurantiifolius Verbeken
- Lactarius aureifolius Verbeken
- Lactarius auriolla Kytöv.
- Lactarius azonites (Bull.) Fr.
- Lactarius badiosanguineus Kühn. & Romagn.
- Lactarius baliophaeus Pegler
- Lactarius barbatus Verbeken
- Lactarius bertillonii
- Lactarius blennius (Fr.) Fr.
- Lactarius bresadolanus Singer
- Lactarius camphoratus (Bull.) Fr.
- Lactarius chromospermus Pegler
- Lactarius chrysorrheus Fr.
- Lactarius circellatus (Battarra) Fr.
- Lactarius cistophilus Bon et Trimbach
- Lactarius citriolens
- Lactarius controversus (Pers.:Fr.) Fr.
- Lactarius cremor Fries
- Lactarius cyanopus Basso, 1999
- Lactarius cyathuliformis Bon
- Lactarius deliciosus (L. ex Fr.) S. F. Gray
- Lactarius deterrimus Groeger
- Lactarius dryadophilus Kühner, 1975
- Lactarius evosmus Kühner & Romagn.
- Lactarius flavidus Boud., 1887
- Lactarius flexuosus (Pers.) Gray
- Lactarius fluens Boud.
- Lactarius fuliginosus Fr.
- Lactarius fulvissimus Romagn.
- Lactarius glaucescens
- Lactarius glyciosmus (Fr.:Fr.) Fr.
- Lactarius helvus (Fr.) Fr.
- Lactarius hepaticus Plowr.
- Lactarius hyphoinflatus R.W. Rayner
- Lactarius hysginoides Korhonen & T. Ulvinen
- Lactarius hysginus
- Lactarius insulsus (Fr.) Fr., 1838
- Lactarius lacunarum Romagn. ex Hora
- Lactarius lanceolatus O.K. Mill. & Laursen
- Lactarius lignyotus Fr., 1857
- Lactarius lilacinus (Lasch) Fr.
- Lactarius luridus (Pers.) Gray
- Lactarius mairei
- Lactarius mammosus Fr.
- Lactarius musteus Fr.
- Lactarius obscuratus (Lasch) Fr.
- Lactarius omphaliformis Romagn.
- Lactarius pallidus Pers.
- Lactarius pergamenus (Sw.) Fr.
- Lactarius picinus Fr.
- Lactarius pilatii Z.Schaef., 1966
- Lactarius piperatus (Fr.) S. F. Gray
- Lactarius populinus R. Heim
- Lactarius porninsis Roll.
- Lactarius pterosporus Romagn.
- Lactarius pubescens (Fr.) Fr.
- Lactarius pyrogalus (Bull.) Fr.
- Lactarius quieticolor Romagn.
- Lactarius quietus (Fr.) Fr.
- Lactarius repraesentaneus Britz.
- Lactarius resimus (Fr.) Fr., 1838
- Lactarius romagnesii Bon
- Lactarius rostratus Heilm.-Claus.
- Lactarius rubrocinctus Fr.
- Lactarius rufus (Scop. ex Fr.) Fr.
- Lactarius rugatus Kühner & Romagn.
- Lactarius ruginosus Romagn.
- Lactarius salicis-herbaceae Kühner, 1975
- Lactarius salicis-reticulatae Kühner
- Lactarius salmonicolor Heim et Led.
- Lactarius sanguifluus Fr.
- Lactarius scoticus Berk. & Broome
- Lactarius scrobiculatus
- Lactarius semisanguifluus R. Heim & Leclair
- Lactarius serifluus (DC.:Fr.) Fr.
- Lactarius sphagneti (Fr.) Neuhoff, 1956
- Lactarius spinosulus Quél. & Le Bret., 1879
- Lactarius subdulcis (Bull.:Fr.) S.F. Gray
- Lactarius subumbonatus Lindgr.
- Lactarius syringinus Z.Schaef., 1956
- Lactarius tabidus Fr., 1838
- Lactarius tesquorum Malençon
- Lactarius torminosus (Schaeff. Ex Fr.) S. F. Gray, 1821
- Lactarius trivialis
- Lactarius turpis (Weinm.) Fr.
- Lactarius uvidus (Fr.) Fr.
- Lactarius vellereus (Fr.) Fr.
- Lactarius vietus (Fr.) Fr.
- Lactarius violascens (J.Otto) Fr., 1838
- Lactarius volemus (Fr.) Fr.
- Lactarius zonarioides Kühner & Romang., 1953
- Lactarius zonarius (Bull.) Fr[7][8][9][10]
Observacions [modifica]
Alguns d'aquests bolets es troben, de vegades, parasitats per un altre bolet microscòpic (Hypomyces lactifluorum) que esblanqueeix i endureix les làmines. En aquest estat s'anomenen rovelloles o mare de rovelló, i també són comestibles (encara que pot ésser coent si l'hoste és una espècie com Lactarius piperatus).[6][5]
Referències [modifica]
- ↑ Pascual, Ramon: Guia pràctica del boletaire. MiniGuiesNatura. Ed. Pòrtic, Barcelona, 2003. ISBN 84-7306-874-2. Pàg. 38.
- ↑ AsturNatura (castellà)
- ↑ MushroomExpert.Com (anglès)
- ↑ Enciclopèdia Catalana (català)
- ↑ 5,0 5,1 ZipCodeZoo (anglès)
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Pascual, Ramon: Guia pràctica del boletaire. Pàg. 39.
- ↑ BioLib (anglès)
- ↑ Catalogue of Life (anglès)
- ↑ StrainInfo (anglès)
- ↑ Discover Life (anglès)
Bibliografia [modifica]
- Annemieke Verbeken, 2001. Worldwide systematics of Lactarius: a state of art. Micologia e vegetazione mediterranea, 16(1): 71-88.
- Arora, D., (1986). Mushrooms demystified: A comprehensive guide to the fleshy fungi. Berkeley: Ten Speed Press. 959 pp.
- Bills, G. F., (1986). Notes on Lactarius in the high-elevation forests of the southern Appalachians. Mycologia 78: 70-79.
- Coker, W. C., (1918). The Lactarias of North Carolina. Journal of the Elisha Mitchell Scientific Society 34: 1-61.
- Desjardin, D. E., (2003). A unique ballistosporic hypogeous sequestrate Lactarius from California. Mycologia 95: 148-155.
- Heilmann-Clausen, J., A. Verbeken & J. Vesterholt, (1998/2000). The genus Lactarius. (Fungi of Northern Europe, Vol. 2). Dinamarca: The Danish Mycological Society. 287 pp.
- Hesler, L.R. i Smith, A. H., (1979). North American species of Lactarius. Ann Arbor: Universitat de Michigan. P. 841 pp. [1]
- Kauffman, C.H., (1918). The gilled mushrooms (Agaricaceae) of Michigan and the Great Lakes region, Vol. I i II. Nova York: Dover. 924 pp.
- Leuthy, C. S., (1997). Key to species of Lactarius in the Pacific Northwest. [2]
- Methven, A. S., (1985). New and interesting species of Lactarius from California. Mycologia 77: 472-482.
- Methven, A. S., (1992). An introduction to the infrageneric classification of Lactarius. McIlvainea 10: 29-40.
- Methven, A. S., (1993). Contributions to a study of the North American species of Lactarius. McIlvainea 11: 26-34.
- Methven, A. S., (1997). Agaricales of California: Vol. 10, Lactarius. Berkeley: Mad River Press, 78 pp.
- Miller, S. L. et al., (2001). A molecular phylogeny of the Russulales including agaricoid, gasteroid and pleurotoid taxa. Mycologia 93: 344-354.
- Montoya, L. & Bandala, V. M., (2004). Lactarius subgenus Piperites: A new species and a new name. Mycotaxon 89: 47-54.
- Nuytinck, J. & A. Verbeken, (2005). Morphology and taxonomy of the European species in Lactarius sect. Deliciosi (Russulales). Mycotaxon 92: 125-168.
- Nuytinck, J., S. L. Miller & A. Verbeken, (2006). A taxonomical treatment of the North and Central American species in Lactarius sect. Deliciosi. Mycotaxon 96: 261-307.
- Nuytinck, J. & A. Verbeken, (2007). Key to the European species of Lactarius sect. Deliciosi. [3]
- Régis Courtecuisse, Bernard Duhem: Guide des champignons de France et d'Europe (Delachaux & Niestlé, 1994-2000). ISBN 2-603-00953-2.
- Roger Phillips: Mushrooms and other fungi of Great Britain and Europe. Pan Books Ltd. 1981 / Book Club Associates, 1981.
- Smith, A. H., Smith, H. V. & Weber, N. S., (1979). How to know the gilled mushrooms. Dubuque, Iowa: Wm. C. Brown. 334 pp.
- Zeller, S. M., (1947). More notes on gasteromycetes. Mycologia 39: 282-312.
Enllaços externs [modifica]
| A Wikimedia Commons hi ha contingut multimèdia relatiu a: Lactari |
- Encyclopedia of Life (anglès)
- GBIF (anglès)
- Barcodes of Life (anglès)
- NCBI (anglès)
- MycoBank (anglès)
- Index Fungorum (anglès)
- Asociación micológica El Royo (castellà)
- North American species of Lactarius