Vés al contingut

Fasciïtis

De la Viquipèdia, l'enciclopèdia lliure
Plantilla:Infotaula malaltiaFasciïtis
Tipusconnectivopatia i malaltia Modifica el valor a Wikidata
Especialitatreumatologia Modifica el valor a Wikidata
Classificació
CIM-10M72.9
CIM-9729.4
CIAPL87 Modifica el valor a Wikidata
Recursos externs
DiseasesDB10114
MedlinePlusfascitis
MeSHD005208 Modifica el valor a Wikidata
UMLS CUIC0015645 Modifica el valor a Wikidata
DOIDDOID:9598 Modifica el valor a Wikidata

En medicina, s'anomena fasciïtis una inflamació de la fàscia, el teixit fibrós que recobreix els músculs i ossos. En particular, el terme es refereix a una de les malalties següents:

La fasciïtis nodular és un tumor benigne reactiu poc comú que es desenvolupa habitualment en el teixit subcutani.[32] Deriva dels fibroblasts i pot sorgir a llocs molt diversos, com ara la cara,[33] la fossa nasal,[34] la cavitat oral,[35] la mama,[36] la laringe,[37] el nervi radial,[38] el múscul masseter,[39] l'interior de les articulacions,[40] la conjuntiva i l'escleròtica,[41] el dors del canell,[42] la part posterior de l'os etmoide,[43] la paròtide,[44] la glàndula salival submandibular,[45] el pavelló auricular[46] o el conducte auditiu extern.[47] En alguns rars casos, pot ser confosa histològicament amb una neoplàsia maligna mamària[48] o amb un mixofibrosarcoma del si maxil·lar.[49] La fasciïtis ossificant és una variant poc comuna de la fasciïtis nodular caracteritzada per la formació d'os heterotòpic dins del teixit fascial.[50]

Tractament

[modifica]

De la mateixa manera que passa amb les inflamacions d'altres teixits tous, la fasciïtis plantar pot desaparèixer per si mateixa, però a vegades no és així. S'accelera la recuperació amb medicaments per al dolor com analgèsics i els metges acostumen a recomanar l'aplicació de fred en les primeres 48 hores i, segons siguin les característiques particulars de la fasciïtis, suport ortopèdic,[51] teràpia ocupacional, fisioteràpia[52] o la pràctica d'infiltracions sota control ecogràfic.[53] Els corticoides sistèmics són el tractament d'elecció de la fasciïtis eosinofílica.[54] En el cas de la fasciïtis necrotitzant cal administrar antibiòtics d'ampli espectre per via endovenosa, practicar el desbridament quirùrgic del teixit necròtic[55] i, de vegades, emprar oxigenoteràpia hiperbàrica.[56]

Referències

[modifica]
  1. Chen, LL; Fasolka, B; Treacy, C «Necrotizing fasciitis: A comprehensive review» (en anglès). Nursing, 2020 Set; 50 (9), pp: 34-40. DOI: 10.1097/01.NURSE.0000694752.85118.62. PMC: 8828282. PMID: 32826674 [Consulta: 5 gener 2025].
  2. Stojičić, M; Jurišić, M; Marinković, M; Karamarković, M; Jovanović, M; Jeremić, J; Jović, M; Vlahović, A; et al «Necrotizing Fasciitis-Severe Complication of Bullous Pemphigoid: A Systematic Review, Risk Factors, and Treatment Challenges» (en anglès). Medicina (Kaunas), 2023 Abr 11; 59 (4), pp: 745. DOI: 10.3390/medicina59040745. PMC: 10144771. PMID: 37109703 [Consulta: 14 gener 2025].
  3. Patibandla, S; Razzak, S; Ansari, AZ; Brown, SF «From Fibroids to Fasciitis: A Rare Case of Necrotizing Fasciitis Post-Abdominal Hysterectomy» (en anglès). Cureus, 2023 Maig 31; 15 (5), pp: e39758. DOI: 10.7759/cureus.39758. PMC: 10311281. PMID: 37398754 [Consulta: 30 maig 2025].
  4. Iqbal, RS; Gohar, A; Azhar, R; Tahir, S; Afzal, U; Ayyan, A; et al «A rare case of necrotizing fasciitis secondary to a perforated appendix» (en anglès). Ann Med Surg (Lond), 2025 Gen 7; 87 (2), pp: 994-997. ISSN: 2049-0801. PMC: 11918681. PMID: 40110248 [Consulta: 3 març 2025].
  5. Sablone, S; Lagouvardou, E; Cazzato, G; Carravetta, F; Maselli, R; Merlanti, F; et al «Necrotizing Fasciitis of the Thigh as Unusual Colonoscopic Polypectomy Complication: Review of the Literature with Case Presentation» (en anglès). Medicina (Kaunas), 2022 Gen 15; 58 (1), pp: 131. DOI: 10.3390/medicina58010131. PMC: 8780250. PMID: 35056439 [Consulta: 3 març 2025].
  6. Fu, WP, Quah, HM; Eu, KW «Traumatic rectal perforation presenting as necrotising fasciitis of the lower limb» (en anglès). Singapore Med J, 2009 Ag; 50 (8), pp: e270-e273. ISSN: 2737-5935. PMID: 19710956 [Consulta: 29 maig 2025].
  7. Zabihi, F; Bastami, SJ; Atqiaee, K «A rare case of necrotizing fasciitis after early infant male circumcision» (en anglès). Clin Case Rep, 2022 Oct 10; 10 (10), pp: e6409. DOI: 10.1002/ccr3.6409. PMC: 9551189. PMID: 36245473 [Consulta: 16 febrer 2025].
  8. Delavari, S; Megas, IF; Billner, M; Reichert, B; Breidung, D «Necrotizing Fasciitis of the Hand: Management with Literature Review» (en anglès). Plast Reconstr Surg Glob Open, 2024 Jul 19; 12 (7), pp: e5981. ISSN: 2169-7574. PMC: 11259388. PMID: 39036596 [Consulta: 24 març 2025].
  9. Ito, H; Takeda, S; Matsuno, Y; Takahashi, H; Yamauchi, KI «A rare case of the axillary necrotizing fasciitis» (en anglès). Nagoya J Med Sci, 2023 Ag; 85 (3), pp: 619-625. DOI: 10.18999/nagjms.85.3.619. PMC: 10565591. PMID: 37829488 [Consulta: 22 gener 2025].
  10. Lazzeri, D; Lazzeri, S; Figus, M; Tascini, C; Bocci, G; Colizzi, L; Giannotti, G; Lorenzetti, F; Gandini, D; Danesi, R; Menichetti, F; et al «Periorbital necrotising fasciitis» (en anglès). Br J Ophthalmol, 2010 Des; 94 (12), pp: 1577-1585. DOI: 10.1136/bjo.2009.167486. ISSN: 1468-2079. PMID: 19897473 [Consulta: 22 gener 2025].
  11. Chou, PY; Hsieh, YH; Lin, CH «Necrotizing fasciitis of the entire head and neck: Literature review and case report» (en anglès). Biomed J, 2020 Feb; 43 (1), pp: 94-98. DOI: 10.1016/j.bj.2019.08.002. PMC: 7090320. PMID: 32200961 [Consulta: 22 gener 2025].
  12. Akgül, GG; Güler, S; Akyüz, S; Bayram, D; Bahçecioğlu, İB; Turan, M; et al «Rare Breast Emergency: A Case of Necrotizing Fasciitis of the Breast in a Lactating Patient» (en anglès). Eur J Breast Health, 2024 Set 26; 20 (4), pp: 309-312. DOI: 10.4274/ejbh.galenos.2024.2024-5-10. PMC: 11589180. PMID: 39323362 [Consulta: 29 maig 2025].
  13. Xu, R; Fang, T; Cai, W «Case report: A rare case of simultaneous necrotizing fasciitis of the breast and forearm» (en anglès). Front Med (Lausanne), 2024 Jun 14; 11, pp: 1413593. DOI: 10.3389/fmed.2024.1413593. PMC: 11211525. PMID: 38947243 [Consulta: 14 març 2025].
  14. Piwowarski, SB; McGehee, MW; White, DW «Necrotizing Fasciitis Mimicking Interstitial Cystitis: An Atypical Clinical Presentation» (en anglès). Cureus, 2024 Sep 4; 16 (9), pp: e68649. DOI: 10.7759/cureus.68649. PMC: 11451700. PMID: 39371901 [Consulta: 24 març 2025].
  15. Wróblewska, M; Kuzaka, B; Borkowski, T; Kuzaka, P; et al «Fournier's gangrene--current concepts» (en anglès). Pol J Microbiol, 2014; 63 (3), pp: 267-273. ISSN: 2544-4646. PMID: 25546936 [Consulta: 24 gener 2025].
  16. Chernyadyev, SA; Ufimtseva, MA; Vishnevskaya, IF; Bochkarev, YM; Ushakov, AA; Beresneva, TA; et al «Fournier's Gangrene: Literature Review and Clinical Cases» (en anglès). Urol Int, 2018; 101 (1), pp: 91-97. DOI: 10.1159/000490108. PMC: 6106138. PMID: 29949811 [Consulta: 6 juny 2025].
  17. Tseng, WC; Chen, YC; Lee, TM; Chen, WS «Plantar Fasciitis: An Updated Review» (en anglès). J Med Ultrasound, 2023 Oct 6; 31 (4), pp: 268-274. DOI: 10.4103/jmu.jmu_2_23. PMC: 10802877. PMID: 38264606 [Consulta: 5 gener 2025].
  18. Sajja, S; Elahi, N; Ganti, L «Plantar Fasciitis With a Calcaneal Spur» (en anglès). Cureus, 2023 Des 28; 15 (12), pp: e51242. DOI: 10.7759/cureus.51242. PMC: 10821782. PMID: 38283506 [Consulta: 21 gener 2025].
  19. Trojian, T; Tucker, AK «Plantar Fasciitis» (en anglès). Am Fam Physician, 2019 Jun 15; 99 (12), pp: 744-750. ISSN: 1532-0650. PMID: 31194492 [Consulta: 12 febrer 2025].
  20. Umar, H; Idrees, W; Umar, W; Khalil, A; Rizvi, ZA «Impact of routine footwear on foot health: A study on plantar fasciitis» (en anglès). J Family Med Prim Care, 2022 Jul; 11 (7), pp: 3851-3855. DOI: 10.4103/jfmpc.jfmpc_637_21. PMC: 9648311. PMID: 36387720 [Consulta: 21 gener 2025].
  21. Bateman, EA; Fortin, CD; Guo, M «Musculoskeletal mimics of lumbosacral radiculopathy» (en anglès). Muscle Nerve, 2025 Maig; 71 (5), pp: 816-832. DOI: 10.1002/mus.28106. PMC: 11998970. PMID: 38726566 [Consulta: 14 juny 2025].
  22. Lim, AT; How, CH; Tan, B «Management of plantar fasciitis in the outpatient setting» (en anglès). Singapore Med J, 2016 Abr; 57 (4), pp: 168-170. DOI: 10.11622/smedj.2016069. PMC: 4853481. PMID: 27075037 [Consulta: 14 juny 2025].
  23. Mazilu, D; Boltașiu Tătaru, LA; Mardale, DA; Bijă, MS; Ismail, S; Zanfir, V; et al «Eosinophilic Fasciitis: Current and Remaining Challenges» (en anglès). Int J Mol Sci, 2023 Gen 19; 24 (3), pp: 1982. DOI: 10.3390/ijms24031982. PMC: 9916848. PMID: 36768300 [Consulta: 5 gener 2025].
  24. Ihn, H «Eosinophilic fasciitis: From pathophysiology to treatment» (en anglès). Allergol Int, 2019 Oct; 68 (4), pp: 437-439. DOI: 10.1016/j.alit.2019.03.001. ISSN: 1440-1592. PMID: 30910631 [Consulta: 12 febrer 2025].
  25. Chohan, S; Wong, N; Hanson, J; Osto, M; Daveluy, S «Eosinophilic fasciitis may present as a paraneoplastic syndrome of hematological malignancies-A systematic review» (en anglès). JAAD Int, 2023 Gen 30; 11, pp: 85-87. DOI: 10.1016/j.jdin.2023.01.011. PMC: 10023860. PMID: 36941909 [Consulta: 9 gener 2025].
  26. Ollier, N; Tournier, E; Meyer, N; Sibaud, V; Pages-Laurent, C; et al «Nivolumab-induced eosinophilic fasciitis: a case report» (en anglès). Rheumatol Adv Pract, 2020 Gen 28; 4 (1), pp: rkaa001. DOI: 10.1093/rap/rkaa001. PMC: 7010959. PMID: 32064454 [Consulta: 24 gener 2025].
  27. Lobo Antuña, V; Puchades, F; Magdaleno Tapial, J; Chordá Ribelles, J; et al «Eosinophilic fasciitis following SARS-CoV-2 vaccination» (en anglès). JAAD Case Rep, 2023 Jun; 36, pp: 11-14. DOI: 10.1016/j.jdcr.2022.11.038. PMC: 10028247. PMID: 37131494 [Consulta: 24 gener 2025].
  28. Tomokawa, T; Horai, Y; Hara, K; Kawakami, A «Restricted Movement Associated with Unilateral Diffuse Fasciitis» (en anglès). Intern Med, 2025; Feb 8, pp: 1-2. DOI: 10.2169/internalmedicine.4892-24. ISSN: 1349-7235. PMID: 39924230 [Consulta: 6 juny 2025].
  29. Lan, TY; Wang, ZH; Kong, WP; Wang, JP; Zhang, N; et al «Eosinophilic fasciitis difficult to differentiate from scleroderma: A case report» (en anglès). World J Clin Cases, 2023 Maig 6; 11 (13), pp: 3092-3098. DOI: 10.12998/wjcc.v11.i13.3092. PMC: 10198086. PMID: 37215414 [Consulta: 28 gener 2025].
  30. Mertens, JS; Seyger, MMB; Thurlings, RM; Radstake, TRDJ; de Jong, EMGJ; et al «Morphea and Eosinophilic Fasciitis: An Update» (en anglès). Am J Clin Dermatol, 2017 Ag; 18 (4), pp: 491-512. DOI: 10.1007/s40257-017-0269-x. PMC: 5506513. PMID: 28303481 [Consulta: 28 gener 2025].
  31. Godeiro Jr, C; Felicio, AC; Goldzveig, J; Chieia, MA; et al «An amyotrophic lateral sclerosis mimicker: eosinophilic fasciitis» (en anglès). Arq Neuropsiquiatr, 2008 Des; 66 (4), pp: 888-890. DOI: 10.1590/s0004-282x2008000600023. ISSN: 1678-4227. PMID: 9099133 [Consulta: 28 gener 2025].
  32. Mauleón Fernández, C; Chavarría Mur, E; Suárez Fernández, R; Lázaro Ochaita, P; Lecona Echeverría, M «Fascitis nodular» (en castellà). Actas Dermosifiliogr, 2003 Mar; 94 (1-2), pp: 90-92. DOI: 10.1016/S0001-7310(03)79231-X. ISSN: 1578-2190 [Consulta: 29 maig 2025].
  33. Al-Hayder, S; Warnecke, M; Hesselfeldt-Nielsen, J «Nodular fasciitis of the face: A case report» (en anglès). Int J Surg Case Rep, 2019 Jul 12; 61, pp: 207-209. DOI: 10.1016/j.ijscr.2019.07.003. PMC: 6698258. PMID: 31377545 [Consulta: 4 febrer 2025].
  34. Mimura, S; Mori, T; Ishikawa, R; Toda, M; Hoshikawa, H «A Case of Nodular Fasciitis Protruding From the Anterior Nostril» (en anglès). Cureus, 2024 Des 15; 16 (12), pp: e75753. DOI: 10.7759/cureus.75753. PMC: 387082458. PMID: 39816285 [Consulta: 26 febrer 2025].
  35. Alsharif, MT; Alzahrani, A; Zaki, H; Bukhari, AF; Jazzar, A «Oral Nodular Fasciitis: A Case Report in an Uncommon Location and Review of the Literature» (en anglès). Cureus, 2024 Feb 24; 16 (2), pp: e54803. DOI: 10.7759/cureus.54803. PMC: 10891457. PMID: 8405650 [Consulta: 20 març 2025].
  36. Paliogiannis, P; Cossu, A; Palmieri, G; Scognamillo, F; Pala, C; et al «Breast Nodular Fasciitis: A Comprehensive Review» (en anglès). Breast Care (Basel), 2016 Ag; 11 (4), pp: 270-274. DOI: 10.1159/000448185. PMC: 5040882. PMID: 27721715 [Consulta: 17 gener 2025].
  37. Wen, Y; Ye, S; Liu, C; Zhu, Y «Laryngeal nodular fasciitis in a 75-year-old man: a rare case report and review of the literature» (en anglès). J Int Med Res, 2024 Ag; 52 (8), pp: 3000605241259764. DOI: 10.1177/03000605241259764. PMC: 11328270. PMID: 39142703 [Consulta: 16 febrer 2025].
  38. Sundar, SJ; Healy, AT; Shook, SJ; Kamian, K «Intraneural nodular fasciitis of the radial nerve with rapidly progressive motor symptoms» (en anglès). Surg Neurol Int, 2016 Mar 16; 7, pp: 28. DOI: 10.4103/2152-7806.178776. PMC: 4822346. PMID: 27114852 [Consulta: 19 març 2025].
  39. Babu, S; Nash, R; Shenoy, R; Weir, J «Nodular fasciitis of the masseter» (en anglès). BMJ Case Rep, 2015 Feb 10; 2015, pp: bcr2014207727. DOI: 10.1136/bcr-2014-207727. PMC: 4330422. PMID: 25670785 [Consulta: 4 febrer 2025].
  40. Wang, W; Huang, Y; Wang, C; Hong, J; Ma, C; Lin, N; Ye, Z; et al «Intra-articular nodular fasciitis: a rare lesion case report and an updated review of the literature» (en anglès). BMC Musculoskelet Disord, 2019 Gen 5; 20 (1), pp: 5. DOI: 10.1186/s12891-018-2375-1. PMC: 6320623. PMID: 30611237 [Consulta: 8 febrer 2025].
  41. Massop, DJ; Frederick, PA; Li, HJ; Lin, A «Epibulbar Nodular Fasciitis» (en anglès). Case Rep Ophthalmol, 2016 Maig 10; 7 (1), pp: 262-267. DOI: 10.1159/000445974. PMC: 4943769. PMID: 27462253 [Consulta: 29 maig 2025].
  42. Batra, A; Batra, J; Pathare, T «Case Report: Rare Presentation of Nodular Fasciitis over Dorsum of Wrist» (en anglès). J Orthop Case Rep, 2023 Nov; 13 (11), pp: 157-161. DOI: 10.13107/jocr.2023.v13.i11.4044. PMC: 10664211. PMID: 38025358 [Consulta: 30 maig 2025].
  43. Baki, AM; Ramli, R; Noor, RM; Mohamad, I; Jais, M «Posterior Ethmoid Nodular Fasciitis» (en anglès). Medeni Med J, 2020; 35 (3), pp: 276-280. DOI: 10.5222/MMJ.2020.90093. PMC: 7584270. PMID: 33110682 [Consulta: 4 febrer 2025].
  44. Merdad, M; Qasim, L; Nujoom, M; Marzouki, HZ; Neazy, A «A Rare Case of Parotid Nodular Fasciitis in a Six-Month-Old Female» (en anglès). Cureus, 2023 Maig 24; 15 (5), pp: e39459. DOI: 10.7759/cureus.39459. PMC: 10291951. PMID: 37378233 [Consulta: 20 març 2025].
  45. Davis, MV; Patel, SH; Fadare, O; Vahabzadeh-Hagh, AM «Submandibular Nodular Fasciitis» (en anglès). Ear Nose Throat J, 2022; Ag 27, pp: 1455613221118889. DOI: 10.1177/01455613221118889. ISSN: 1942-7522. PMID: 36031883 [Consulta: 17 gener 2025].
  46. Yver, CM; Husson, MA; Friedman, O «Pathology Clinic: Nodular Fasciitis Involving the External Ear» (en anglès). Ear Nose Throat J, 2023 Maig; 102 (5), pp: NP203-NP205. DOI: 10.1177/01455613211001958. ISSN: 1942-7522. PMID: 33734879 [Consulta: 26 febrer 2025].
  47. Philippart, A; Degols, JC; Vilain, J «Nodular fasciitis of the external auditory canal: Clinical case report and review of the literature» (en anglès). J Otol, 2023 Oct; 18 (4), pp: 240-245. DOI: 10.1016/j.joto.2023.09.002. PMC: 10593568. PMID: 37877075 [Consulta: 17 gener 2025].
  48. Ozben V; Aydogan, F; Karaca, FC; Ilvan, S; Uras, C «Nodular Fasciitis of the Breast Previously Misdiagnosed as Breast Carcinoma» (en anglès). Breast Care (Basel), 2009; 4 (6), pp: 401-402. DOI: 10.1159/000261502. PMC: 2942004. PMID: 20877676 [Consulta: 19 març 2025].
  49. Afroozi, B; Akbarizadeh, F; Dehghanian, A; Tavanafar, S; et al «Maxillary Sinus Myxofibrosarcoma Mimicking Nodular Fasciitis: A Rare Case Report» (en anglès). Head Neck Pathol, 2021 Des; 15 (4), pp: 1372-1376. DOI: 10.1007/s12105-021-01298-5. PMC: 8633264. PMID: 33544385 [Consulta: 27 juny 2025].
  50. Bormann, S; Bender, T; Olson, N; Fowler, J «Ossifying fasciitis of the proximal lower extremity» (en anglès). Case Reports Plast Surg Hand Surg, 2024 Feb 5; 11 (1), pp: 2309970. DOI: 10.1080/23320885.2024.2309970. PMC: 10846433. PMID: 38322040 [Consulta: 20 juny 2025].
  51. Jiménez Leal, R «Tratamiento de la fascitis plantar» (en castellà). Rev Esp Podol, 2010; 21 (3), pp: 110-113. ISSN: 2695-463X [Consulta: 10 març 2025].
  52. Boob Jr, MA; Phansopkar, P; Somaiya, KJ «Physiotherapeutic Interventions for Individuals Suffering From Plantar Fasciitis: A Systematic Review» (en anglès). Cureus, 2023 Jul 31; 15 (7), pp: e42740. DOI: 10.7759/cureus.42740. PMC: 37654968. PMID: 37654968 [Consulta: 6 gener 2025].
  53. Jiménez Díaz, JF; Rubio Arias, JÁ; Fermín Rodríguez, C; Trigueros Galán, E; Ramos Campo, DJ «Ecografía intervencionista aplicada a una fascitis plantar» (en castellà). Arch Med Deporte, 2010; 27 (35), pp: 57-58. ISSN: 2530-8971 [Consulta: 10 març 2025].
  54. Tull, R; Hoover 3rd, WD; De Luca, JF; Huang, WW; Jorizzo, JL «Eosinophilic fasciitis: a case series with an emphasis on therapy and induction of remission» (en anglès). Drugs Context, 2018 Oct 2; 7, pp: 212529. DOI: 10.7573/dic.212529. PMC: 6172017. PMID: 30302114 [Consulta: 5 gener 2025].
  55. Puvanendran, R; Meng Huey, JC; Pasupathy, S «Clinical Review - Necrotizing fasciitis» (en anglès). Can Fam Physician, 2009 Oct; 55 (10), pp: 981-987. ISSN: 1715-5258. PMC: 2762295. PMID: 19826154 [Consulta: 5 gener 2025].
  56. Mladenov, A; Diehl, K; Müller, O; von Heymann, C; et al «Outcome of necrotizing fasciitis and Fournier's gangrene with and without hyperbaric oxygen therapy: a retrospective analysis over 10 years» (en anglès). World J Emerg Surg, 2022 Ag 5; 17 (1), pp: 43. DOI: 10.1186/s13017-022-00448-6. PMC: 9356491. PMID: 35932075 [Consulta: 24 gener 2025].

Bibliografia

[modifica]

Enllaços externs

[modifica]