Tripterígid
De Viquipèdia
|
|
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Classificació científica | ||||||||||||
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
(llegiu el text) |
||||||||||||
Il·lustració de Tripterygion tripteronotus (circa 1860)
Els tripterígids (Tripterygiidae) són una família de peixos litorals de l'ordre dels perciformes, representada a la Mediterrània per quatre espècies de raboses morrudes.[1]
Taula de continguts |
Morfologia [modifica]
- A simple vista es pot confondre amb els blènnids.
- Es diferencien d'aquells per tindre el rostre allargat, tres aletes dorsals separades (les dues primeres amb radis espinosos) i presenten escames en el cos.
- Notoclinus fenestratus n'és l'espècie més grossa amb 20 cm de longitud total, però la majoria de les espècies d'aquesta família no ultrapassen els 6 cm.
- Les aletes pèlviques, situades en posició jugular, és a dir, per davant de les pectorals, són reduïdes.[2]
- Són sovint de colors mimètics amb l'entorn.
- Moltes espècies presenten dimorfisme sexual.[3]
Reproducció [modifica]
Els mascles atreuen les femelles als llocs de posta.[4][5]
Alimentació [modifica]
Mengen, principalment, petits invertebrats i algues.[6]
Hàbitat [modifica]
Són d'hàbits bentònics i viuen damunt del corall o de les roques, en aigües netes i amb una alta insolació.[7]
Distribució territorial [modifica]
Són freqüents a aigües litorals de mars i oceans tropicals i temperats (principalment, els oceans Atlàntic, Pacífic, Índic i la Mar Mediterrània).[4][8]
Costums [modifica]
- Són animals territorials i diürns.
Observacions [modifica]
El nom d'aquesta família prové de la paraula grega tripteros, la qual vol dir "amb tres ales".
Taxonomia [modifica]
Conté 150 espècies repartides en 30 gèneres:
- Acanthanectes (Holleman & Buxton, 1993) [9]
- Apopterygion (Kuiter, 1986) [10]
- Apopterygion alta (Kuiter, 1986)
- Apopterygion oculus (Fricke & Roberts, 1994)
- Axoclinus (Fowler, 1944) [11]
- Axoclinus cocoensis (Bussing, 1991)
- Axoclinus lucillae (Fowler, 1944)
- Axoclinus multicinctus (Allen & Robertson, 1992)
- Axoclinus nigricaudus (Allen & Robertson, 1991)
- Axoclinus rubinoffi (Allen & Robertson, 1992)
- Axoclinus storeyae (Brock, 1940)
- Bellapiscis (Hardy, 1987) [12]
- Bellapiscis lesleyae (Hardy, 1987)
- Bellapiscis medius (Günther, 1861)
- Blennodon (Hardy, 1987) [13]
- Blennodon dorsale (Clarke, 1879)
- Brachynectes (Scott, 1957) [14]
- Brachynectes fasciatus (Scott, 1957)
- Ceratobregma (Holleman, 1987) [15]
- Ceratobregma acanthops (Whitley, 1964)
- Ceratobregma helenae (Holleman, 1987)
- Ceratobregma striata (Fricke, 1991)
- Cremnochorites (Holleman, 1982) [16]
- Cremnochorites capensis (Gilchrist & Thompson, 1908)
- Crocodilichthys (Allen & Robertson, 1991) [17]
- Crocodilichthys gracilis (Allen & Robertson, 1991)
- Cryptichthys (Hardy, 1987) [12]
- Cryptichthys jojettae (Hardy, 1987)
- Enneanectes (Evermann, 1985) [18]
- Enneanectes altivelis (Rosenblatt, 1960)
- Enneanectes atrorus (Rosenblatt, 1960)
- Enneanectes boehlkei (Rosenblatt, 1960)
- Enneanectes carminalis (Jordan & Gilbert, 1882)
- Enneanectes jordani (Evermann & Marsh, 1899)
- Enneanectes pectoralis (Fowler, 1941)
- Enneanectes reticulatus (Allen & Robertson, 1991)
- Enneanectes smithi (Lubbock & Edwards, 1981)
- Enneapterygius (Rüppell, 1835) [19]
- Forsterygion (Whitley & Phillipps, 1939) [20]
- Forsterygion flavonigrum (Fricke & Roberts, 1994)
- Forsterygion lapillum (Hardy, 1989)
- Forsterygion malcolmi (Hardy, 1987)
- Forsterygion varium (Forster, 1801)
- Gilloblennius (Whitley & Phillipps, 1939) [20]
- Gilloblennius abditus (Hardy, 1986)
- Gilloblennius tripennis (Forster, 1801)
- Grahamina (Fricke & Roberts, 1993) [21]
- Grahamina capito (Jenyns, 1842)
- Grahamina gymnota (Scott, 1977)
- Grahamina nigripenne (Valenciennes, 1836)
- Helcogramma (McCulloch & Waite, 1918) [22]
- Helcogrammoides (Rosenblatt, 1990) [23]
- Helcogrammoides antarcticus (Tomo, 1981)
- Helcogrammoides chilensis (Cancino, 1960)
- Helcogrammoides cunninghami (Smitt, 1898)
- Karalepis (Hardy, 1984) [24]
- Karalepis stewarti (Hardy, 1984)
- Lepidoblennius (Steindachner, 1867) [25]
- Lepidoblennius haplodactylus (Steindachner, 1867)
- Lepidoblennius marmoratus (Macleay, 1878)
- Lepidonectes (Bussing, 1991) [26]
- Lepidonectes bimaculata (Allen & Robertson, 1992)
- Lepidonectes clarkhubbsi (Bussing, 1991)
- Lepidonectes corallicola (Kendall & Radcliffe, 1912)
- Matanui (Jawad & Clements, 2004) [27]
- Matanui bathytaton (Hardy, 1989)
- Matanui profundum (Fricke & Roberts, 1994)
- Norfolkia (Fowler, 1953) [28]
- Norfolkia brachylepis (Schultz, 1960)
- Norfolkia leeuwin (Fricke, 1994)
- Norfolkia squamiceps (McCulloch & Waite, 1916)
- Norfolkia thomasi (Whitley, 1964)
- Notoclinops (Whitley, 1930) [29]
- Notoclinops caerulepunctus (Hardy, 1989)
- Notoclinops segmentatus (McCulloch & Phillipps, 1923)
- Notoclinops yaldwyni (Hardy, 1987)
- Notoclinus (Gill, 1893) [30]
- Notoclinus compressus (Hutton, 1872)
- Notoclinus fenestratus (Forster, 1801)
- Obliquichthys (Hardy, 1987) [31]
- Obliquichthys maryannae (Hardy, 1987)
- Ruanoho (Hardy, 1986) [32]
- Ruanoho decemdigitatus (Clarke, 1879)
- Springerichthys (Shen, 1994) [33]
- Springerichthys bapturus (Jordan & Snyder, 1902)
- Springerichthys kulbickii (Fricke & Randall, 1994)
- Trianectes (McCulloch & Waite, 1918) [22]
- Trianectes bucephalus (McCulloch & Waite, 1918)
- Trinorfolkia (Fricke, 1994) [34]
- Trinorfolkia clarkei (Morton, 1888)
- Trinorfolkia cristata (Kuiter, 1986)
- Trinorfolkia incisa (Kuiter, 1986)
- Tripterygion (Risso, 1827) [35]
- Ucla
- Ucla xenogrammus (Holleman, 1993)[36][37]
Referències [modifica]
- ↑ Enciclopèdia Catalana (català)
- ↑ Mas Ferrà, Xavier i Canyelles Ferrà, Xavier: Peixos de les Illes Balears. Editorial Moll, Palma de Mallorca, maig del 2000. Manuals d'Introducció a la Naturalesa, 13. ISBN 84-273-6013-4. Planes 251.
- ↑ Springer, V.: Blennies. Plana 217 a W.N. Eschmeyer, J.R. Paxton, eds. Encyclopedia of Fishes – segona edició. San Diego, Califòrnia: Academic Press. Any 1998.
- ↑ 4,0 4,1 FishBase
- ↑ Thresher, R.: Reproduction in Reef Fishes. Neptune City, Nova Jersey: T.F.H. Publications. Any 1984.
- ↑ Allen, G., D. Robertson.: Fishes of the Tropical Eastern Pacific. Honolulu, Hawaii: University of Hawaii Press. Any 1994.
- ↑ Allen, G., D. Robertson: Fishes of the Tropical Eastern Pacific. Honolulu, Hawaii: University of Hawaii Press. Any 1994.
- ↑ Böhlke, J., C. Chaplin. Fishes of the Bahamas and Adjacent Tropical Waters. Wynnewood, Pa: Publicat per a l'Academy of Natural Sciences of Philadelphia per Livingston. Any 1994.
- ↑ Holleman, W. & C. D. Buxton, 1993. Acanthanectes, a new genus of triplefin with two new species from the southern coast of South Africa (Blennioidei: Tripterygiidae). Cybium v. 17 (núm. 4): 327-342.
- ↑ Kuiter R. H., 1986. A new genus and three new species of tripterygiid fishes of Australia's south coast. Rev. Fr. Aquariol. v. 12 (núm. 3) (1985). 89-96.
- ↑ Fowler, H. W., 1944. Results of the fifth George Vanderbilt expedition (1941) (Bahamas, Caribbean Sea, Panama, Galápagos Archipelago and Mexican Pacific islands). The Fishes. Monogr. Acad. Nat. Sci. Phila. Núm. 6: 57-529, Pls. 1-20.
- ↑ 12,0 12,1 Hardy G. S., 1987. Revision of some triplefins (Pisces: Tripterygiidae) from New Zealand and Australia, with descriptions of two new genera and two new species. J. R. Soc. N. Z. v. 17 (núm. 3). 253-274.
- ↑ Hardy, G. S., 1987. A new genus for Trypterigium dorsalis Clarke, 1879, an unusual triplefin (Pisces: Tripterygiidae) from New Zealand. J. R. Soc. N. Z. v. 17 (núm. 2): 157-164.
- ↑ Scott T. D., 1957. A new blenny (Tripterygiidae) and pipefish (Syngnathidae) from Kangaroo Island, South Australia. Trans. R. Soc. S. Aust. v. 80. 180-183.
- ↑ Holleman W., 1987. Description of a new genus and species of tripterygiid fish (Perciformes: Blennioidei) from the Indo-Pacific, and the reallocation of Vauclusella acanthops Whitley, 1965. Cybium v. 11 (núm. 2). 173-181.
- ↑ Holleman W., 1982. Three new species and a new genus of tripterygiid fishes (Blenniodei) from the Indo-West Pacific Ocean. Ann. Cape Prov. Mus. Nat. Hist. v. 14 (pt 4). 109-137.
- ↑ Allen G. R. & Robertson D. R., 1991. Description of two new genera and four new species of triplefins (Pisces: Tripterygiidae) from the tropical eastern Pacific. Rev. Fr. Aquariol. v. 18 (núm. 3). 79-82.
- ↑ Jordan D. S., 1895. The fishes of Sinaloa. Proc. Calif. Acad. Sci. (Ser. 2) v. 5. 377-514.
- ↑ Rüppell W. P. E. S., 1835-1838. Neue Wirbelthiere zu der Fauna von Abyssinien gehörig. Fische des Rothen Meeres. Frankfurt-am-Main. 1-148, Pls. 1-33. (1835:1-28, Pls. 1-7; 1836:29-52, Pls. 8-14; 1837:53-80, Pls. 15-21; 1838:81-148, Pls. 22-33.) Fische Rothen Meeres 1835-38
- ↑ 20,0 20,1 Whitley G. P. & Phillipps W. J., 1939. Descriptive notes on some New Zealand fishes. Trans. Proc. R. Soc. N. Z. v. 69 (núm. 2). 228-236.
- ↑ Fricke, R. & C. D. Roberts, 1993. Grahamina, a new genus for robust-bodied triplefins (Teleostei: Tripterygiidae) from New Zealand and Australia, with description of a new species. Stuttg. Beitr. Naturk. Ser. A (Biol.) Núm. 504: 1-21.
- ↑ 22,0 22,1 McCulloch A. R. & Waite E. R., 1918. Some new and little-known fishes from South Australia. Rec. S. Aust. Mus. (Adelaide) v. 1 (núm. 1). 39-78.
- ↑ Gon O. & Heemstra P. C., 1990. Fishes of the southern ocean. Fish. So. Ocean. . i-xviii + 1-462.
- ↑ Hardy G. S., 1984. A new genus and species of triplefin (Pisces: family Tripterygiidae) from New Zealand. Natl. Mus. N. Z. Rec. v. 2 (núm. 16). 175-180.
- ↑ Steindachner F., 1867. Über einige Fische aus dem Fitzroy-Flusse bei Rockhampton in Ost-Australien. Anzeiger K. Akad. Wiss. Math.-Naturwiss. Cl. v. 4. 7.
- ↑ Bussing W. A., 1991. A new genus and two new species of tripterygiid fishes from Costa Rica. Rev. Biol. Trop. v. 39 (núm. 1). 77-85.
- ↑ Jawad, L. A. & K. D. Clements, 2004. Matanui, a new genus of deepwater triplefin fishes (Pisces: Tripterygiidae) from New Zealand. J. R. Soc. N. Z. v. 34 (núm. 1): 81-103.
- ↑ Fowler H. W., 1953. On a collection of fishes made by Dr. Marshall Laird at Norfolk Island. Trans. R. Soc. N. Z. v. 81 (pt 2). 257-267.
- ↑ Whitley G. P., 1930. Ichthyological miscellanea. Mem. Queensl. Mus. v. 10 (pt 1). 8-31.
- ↑ Gill T. N., 1893. A comparison of antipodal faunas. Mem. Natl. Acad. Sci. Wash. v. 6 (mem. 5). 91-124.
- ↑ Hardy G. S., 1987. Descriptions of a new genus and two new species of tripterygiid fishes from New Zealand. Natl. Mus. N. Z. Rec. v. 3 (núm. 5). 47-58.
- ↑ Hardy G. S., 1986. Redescription of Gilloblennius Whitley and Phillipps, 1939 (Pisces: Tripterygiidae), and a description of a new genus and two new species from New Zealand. J. R. Soc. N. Z. v. 16 (núm. 2). 145-168.
- ↑ Shen S.-C., 1994. A revision of the tripterygiid fishes from coastal waters of Taiwan with descriptions of two new genera and five new species. Acta Zool. Taiwanica v. 5 (núm. 2). 1-32.
- ↑ Fricke, R., 1994. Tripterygiid fishes of Australia, New Zealand and the southwest Pacific Ocean (Teleostei). Theses Zool. v. 24: i-ix + 1-585.
- ↑ Risso A., 1827. Histoire naturelle des principales productions de l'Europe méridionale, et particulièrement de celles des environs de Nice et des Alpes maritimes. F. G. Levrault, París & Estrasburg. Hist. Nat. Europe Mérid. v. 3. i-xvi + 1-480.
- ↑ The Taxonomicon (anglès)
- ↑ UNEP-WCMC Species Database
Bibliografia [modifica]
- Eschmeyer, William N.: Genera of Recent Fishes. California Academy of Sciences. San Francisco (Califòrnia, Estats Units). iii + 697. ISBN 0-940228-23-8. 1990.
- Eschmeyer, William N., ed. 1998. Catalog of Fishes. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. California Academy of Sciences. San Francisco (Califòrnia, Estats Units). ISBN 0-940228-47-5.
- Helfman, G., B. Collette i D. Facey: The diversity of fishes. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, Estats Units, 1997.
- Moyle, P. i J. Cech.: Fishes: An Introduction to Ichthyology, 4a. edició, Upper Saddle River, Nova Jersey, Estats Units: Prentice-Hall. Any 2000.
- Nelson, J.S. 2006: Fishes of the world. Quarta edició. John Wiley & Sons, Inc. Hoboken, Nova Jersey, Estats Units. 601 p.
- Wheeler, A.: The World Encyclopedia of Fishes, 2a. edició, Londres: Macdonald. Any 1985.
Enllaços externs [modifica]
| A Wikimedia Commons hi ha contingut multimèdia relatiu a: Tripterígid |
- ITIS (anglès)
- Animal Diversity Web (anglès)
- Encyclopedia of Life (anglès)
- ICTIMED (castellà)