Càncer de tiroide
| |
| Tipus | càncer endocrí, neoplàsia tiroidal, malaltia tiroidal i malaltia |
|---|---|
| Especialitat | oncologia |
| Clínica-tractament | |
| Símptomes | nòdul tiroidal, ronquera, disfàgia, inflor dels ganglis limfàtics i cervicàlgia |
Medicació | |
| Patogènesi | |
| Localització | tiroide |
| Associació genètica | DIRC3 i NRG1 (en) |
| Causat per | radiació ionitzant, iode-131 i neoplàsia endocrina múltiple tipus 2A |
| Classificació | |
| CIM-11 | 2D10 |
| CIM-10 | C73 |
| CIM-9 | 193 i 239.7 |
| Recursos externs | |
| MedlinePlus | 001213 |
| eMedicine | 851968 |
| Orphanet | 100087 |
| UMLS CUI | C0007115 i C0040136 |
| DOID | DOID:1781 |

El càncer de tiroide és un grup de diferents tipus de càncer que afecten la glàndula tiroide;[1] el més habitual i, generalment, amb millor pronòstic[2] és el carcinoma papil·lar.[3] El càncer de tiroide és entre els menys freqüents dels càncers,[4] encara que la seva incidència ha augmentat des de finals de la dècada de 1980,[5] particularment la de la variant papil·lar.[6] Als països desenvolupats, aquesta incidència incrementada del càncer de tiroide és atribuïble a un major accés als metges i serveis sanitaris especialitzats.[7] Avui dia és un dels carcinomes que tenen una supervivència més elevada.[8] Entre un 5 per cent i un 15 per cent dels nòduls a la tiroide són malignes[9] i deriven en un càncer d'aquest important òrgan del sistema endocrí.[10] La detecció en l'examen físic d'un nòdul tiroidal solitari, juntament amb adenopaties cervicals de més d'un centímetre de diàmetre i paràlisi d'una o ambdues cordes vocals, és altament indicativa de càncer de tiroide.[11]
El càncer de tiroide s'origina en els tiròcits[12] i el seu procés de carcinogènesi comença en la infantesa.[13] Una vegada aquest mecanisme de transformació neoplàsica s'ha iniciat, les cèl·lules tumorals es multipliquen amb lentitud mentre van desenvolupant progressivament la capacitat d'evitar la seva destrucció pel sistema immunitari.[14] Al reproduir-se una vegada i una altra, algunes d'elles adquireixen alteracions genòmiques addicionals que accentuen amb el temps l'agressivitat del càncer.[15] És una neoplàsia molt heterogènia, no solament pel que fa a la seva diversitat histopatològica sinó també per les múltiples variacions genètiques i epigènetiques que presenta, la gran quantitat d'interaccions que hi ha entre el tumor i el microambient que l'envolta i l'existència de nombroses diferències a nivell individual.[16]
Tipus
[modifica]Els tipus més comuns de càncer de tiroide són quatre:[17]
- Carcinoma papil·lar: (75 a 85% dels casos[18]) – es diagnostica amb més freqüència en dones joves en comparació amb altres tipus de càncer de tiroide i té un pronòstic excel·lent. Pot aparèixer en dones amb poliposi adenomatosa familiar i en pacients amb síndrome de Cowden. També existeix una variant fol·licular del càncer papil·lar de tiroide.[19]
- Càncer fol·licular: representa el 15% dels casos i es produeix amb més freqüència en dones majors de 50 anys. La tiroglobulina (Tg) es pot utilitzar com a marcador tumoral per al càncer de tiroide fol·licular ben diferenciat. Les cèl·lules fol·liculars tiroidals són les cèl·lules tiroidals responsables de la producció i secreció d'hormones tiroidals.
- Carcinoma medul·lar: 5%-8% dels càncers de tiroide,[18] s'origina a les cèl·lules parafol·liculars (cèl·lules C),[20] sovint forma part de la neoplàsia endocrina múltiple tipus 2.[21]
- Carcinoma anaplàstic: molt rar, es veu entre un 2 i un 3 per cent dels casos.[22] Es una forma agressiva caracteritzada pel creixement incontrolat de cèl·lules a la glàndula tiroide. Aquesta forma de càncer generalment té un pronòstic molt dolent a causa del seu comportament agressiu i la resistència als tractaments contra el càncer.[23]
A part de les quatre formes canceroses anteriors, poques vegades s'han descrit limfomes primaris tiroidals (menys del 5% de tots els càncers de tiroide i menys del 3% de tots els limfomes extranodals).[24] La presentació típica d'aquests tumors és la d'un goll acompanyat d'adenolimfopaties cervicals,[25] que creix amb molta rapidesa i ocasiona símptomes compressius en les estructures adjacents que poden requerir una cirurgia urgent per evitar l'obstrucció de la via respiratòria.[26] S'han publicat molt pocs casos de remissió espontània de carcinomes tiroidals,[27] incloent la de d'un carcinoma anaplàstic metastatitzat[28] i la d'un limfoma primari de la glàndula tiroide diagnosticat microscòpicament.[29] És un fet del tot extraordinari que un tumor glòmic maligne metastatitzi la tiroide, creant una massa palpable en la glàndula.[30] La combinació d'hipotiroïdisme congènit i carcinoma diferenciat de tiroide es troba en rares ocasions i no té un vincle causal ben definit.[31] El carcinoma oncocític de tiroide, anomenat també de cèl·lules de Hürthle,[32][33] és un subtipus de carcinoma fol·licular associat amb freqüència a la tiroïditis de Hashimoto o limfocítica[34] i no sempre fàcil de diagnosticar citopatològicament.[35] La seva forma pura, en la qual estan absents altres patrons histològics corresponents a cèl·lules no oxifíliques, té una incidència general molt baixa (menys d'un 0,5 per cent)[36] Un altre subtipus de càncer de tiroide molt infreqüent és el mixt, que combina les característiques histològiques del carcinoma medul·lar i del fol·licular tant en el tumor primari com en les seves metàstasis.[37] Per regla general, té una evolució i un pronòstic similars a les del carcinoma medul·lar clàssic de la glàndula.[38] La coexistència simultània d'un carcinoma fol·licular i d'un altre papil·lar en un mateix lòbul del tiroide (fet que s'anomena "col·lisió tumoral")[39] és gairebé insòlita, però ha estat descrita algunes vegades.[40][41] El carcinoma insular poc diferenciat de tiroide és una troballa clínica inhabitual,[42] que té trets histològics força peculiars i una gran agressivitat.[43] L'associació de síndrome de Mazabraud[44] i carcinoma papil·lar tiroidal[45] o d'hemiagenèsi (agènesi parcial) de la glàndula, malaltia de Graves i carcinoma diferenciat de tiroide[46] són fets molt singulars. L'angiosarcoma tiroidal és una afecció raríssima, amb un mal pronòstic i que a penes es veu fora de les regions alpines de Suïssa, Àustria i Itàlia.[47] El teratocarcinosarcoma primari de tiroide també és una entitat clínica extremadament inusitada.[48]
Reben el nom de càncers de tiroide ocults[49] els petits carcinomes d'aquesta glàndula que es detecten en un examen posterior a un primer diagnòstic de metàstasis ganglionars regionals o a distància provinents d'una neoplàsia maligna tiroidal. No solen tenir una bona prognosi.[50] Molt ocasionalment, una paraparèsia aguda és la primera manifestació d'un carcinoma fol·licular de tiroide ocult.[51]
Un estudi d'aleatorització mendeliana[52] fet per investigadors xinesos ha trobat una associació causal entre el càncer de tiroide i alguns trastorns mentals.[53]
Factors de risc
[modifica]Els factors de risc del càncer de tiroide, alguns d'ells modificables,[54] són molt diversos: ser dona d'entre trenta i cinquanta anys,[55] prendre hormones femenines (concretament estrògens),[56] l'obesitat,[57][58] l'haver sobreviscut a un carcinoma primari de tiroide anterior ja tractat,[59] l'aldosteronisme primari,[60] l'existència de fibromes uterins,[61] certes infeccions víriques,[62][63] l'herència genètica,[64][65] la malaltia de Graves,[66] la tiroïditis limfocítica crònica,[67] l'hiperparatiroïdisme primari simptomàtic,[68] patir la síndrome de Lynch[69] o la de Cowden,[70] la pol·lució atmosfèrica,[71] l'exposició perllongada als gasos del formaldehid,[72] a determinats biocides i/o pesticides,[73][74] a substàncies per- i polifluoroalquils[75] i a la radioactivitat (contaminació mediambiental per urani,[76] accidents nuclears,[77][78] viatges en avió, viure a alta muntanya o en un lloc de clima fred,[79] radiografies,[80] radioteràpia per tractar altres tipus de càncer,[81] mines, explotacions petrolíferes, determinades indústries tèxtils[82] i volcans,[83][84] obres que remouen el terra, mala ventilació, etc.).[85] També se sap que les persones que segueixen dietes poc saludables[86] o molt pobres en iode (que s'ingereix amb qualsevol producte del mar, com peix, marisc,[87] algues[88] i sobretot la sal marina)[89] tenen més propensió a patir aquesta mena de càncer.[90][91]
Tractament
[modifica]El tractament inclou quasi sempre cirurgia[92] i haver de prendre càpsules amb un isòtop artificial del iode (I-131)[93] lleugerament radiactiu,[94] que desapareix del cos al cap d'unes setmanes.[95] Després de la cirurgia cal repondre les hormones tiroidals.[96] A l'hospital del Mar de Barcelona, per exemple, l'operació consisteix a extreure els ganglis del compartiment central del coll per evitar la possible extensió del tumor, situat als ganglis, cap a altres zones del cos. Després cal fer un seguiment que dura uns sis anys.[97] La duració concreta d'aquest i la periodicitat dels controls varien segons el cas.[98] El cirurgià prussià Christian Ludwig Mursinna (1744-1823) va fer la primera intervenció quirúrgica amb èxit d'un càncer tiroidal.[99] L'administració de comprimits de levotiroxina combinada amb iode-131 en pacients sotmesos a una tiroidectomia radical per aquest tipus de càncer pot millorar l'eficàcia del tractament i reduir el risc de recurrències tumorals i metàstasis postoperatòries.[100]
Una vegada finalitzat el tractament, un malalt de càncer de tiroide és seguit com a mínim durant dos anys pel seu metge de família i per un endocrinòleg,[101] en col·laboració amb altres serveis sanitaris que inclouen la medicina nuclear i la cirurgia endocrina.[102] Pot ocórrer que el malalt tingui, a conseqüència del càncer o a més d'aquest, hipertiroïdisme[103] o, en pocs malalts que estiguin però molt greument afectats, hipoparatiroïdisme.[104] En aquest segon cas el tractament consisteix en principi en prendre suplements de calci[105] i de vitamina D.[106] L'hipoparatiroïdisme tambe és, de vegades, una de les complicacions derivades de la cirurgia del càncer de tiroide[107] o una reacció adversa a l'ús de lenvatinib en casos de càncer avançat que es pot corregir administrant teriparatida (hormona paratiroidal humana recombinada genèticament)[108] com a teràpia de reemplaçament hormonal.[109]
Els efectes secundaris del tractament són molèsties al coll i sensació de boca seca. En principi no convé un embaràs en el primer any de tractament a la dona.[110]
A les actuacions medicoquirúrgiques clàssiques contra diverses varietats de càncer de tiroide cal afegir un ventall creixent de noves teràpies biològiques personalitzades,[111] les quals tenen com a objectiu la inducció del sistema immunitari dels malalts amb aquesta mena de patologia maligna per reconèixer i destruir les cel·lules canceroses tiroidals.[112][113] Per exemple, l'ùs de pembrolizumab[114] com a únic agent immunoteràpic de primera línia ha aconseguit bons resultats en casos de carcinoma anaplàstic avençat.[115] El cabozantinib, un inhibidor de la tirosina-cinasa,[116] ha demostrat ser útil per tractar malalts amb carcinomes medul·lars en fase inicial.[117] El vandetanib[118] incrementa el període lliure de símptomes durant el procés d'evolució tumoral, sense efectes adversos greus, dels pacients amb un càncer medul·lar de tiroide avançat.[119] L'axitinib[120] té un nivell de seguretat farmacològica tolerable i mostra una activitat clínicament significativa contra càncers de tiroide de ràpida progressió que, amb independència de les seves característiques histològiques, no responen a les teràpies convencionals.[121] La combinació de lenvatinib[122] i pembrolizumab és una opció terapèutica efectiva per tractar carcinomes de tiroide pobrament diferenciats i anaplàstics.[123] El sorafenib (un inhibidor multicinasa oral)[124] augmenta el temps de supervivència dels pacients amb càncer ben diferenciat tiroidal metastàtic refractari a l'administració de radioiode.[125] El selpercatinib, un fàrmac de teràpia dirigida,[126] és eficaç com a medicació coadjuvant en el tractament del càncer medul·lar de tiroide avançat amb mutacions en el gen RET.[127] El polatuzumab vedotin (un anticòs conjugat)[128] redueix la mida del tumor i millora significativament els símptomes en pacients amb limfoma primari de tiroide.[129] L'auranofina (un medicament de molècula petita emprat en alguns tipus d'artritis)[130] ha aconseguit resultats antitumorals prometedors contra el carcinoma anaplàstic tiroidal en experiments in vitro.[131]
Incidència i mortalitat
[modifica]En general, les malalties que afecten la tiroide afecten amb més freqüència a les dones.[132] La incidència estimada del càncer tiroidal a l'Estat espanyol, segons dades de l'any 2018, fou d'un 13,7/100.000 individus en dones i d'un 3,8/100.000 en homes.[133] Els darrers anys el nombre de casos s'ha incrementat arran de l'augment de les proves d'imatge fetes per qualsevol altre motiu a la població en general, pero la mortalitat s'ha mantingut estable.[134] Estadísticament, aquest és el tipus de càncer amb major supervivència relativa a Catalunya, d'un 90%, dels que poden patir les dones. Als homes és superat pel càncer de testicle, que hi té una supervivència relativa del 93%.[135] A Catalunya, té una taxa de supervivència a cinc anys per a homes al voltant del 92% i per a dones al voltant del 97%.[136] Les estadístiques de l'any 2022 indiquen que als EUA, la supervivència a 5 anys corresponent a tots els casos de càncer de tiroide va ser del 98 per cent.[137] S'ha registrat algun cas excepcional de càncer de tiroide en nounats.[138]
Referències
[modifica]- ↑ Prete, A; Borges de Souza, P; Censi, S; Muzza, M; Nicole Nucci, N; Sponziello, ML «Update on Fundamental Mechanisms of Thyroid Cancer» (en anglès). Front Endocrinol (Lausanne), 2020 Mar 13; 11, pp: 102. DOI: 10.3389/fendo.2020.00102. PMC: 7082927. PMID: 32231639 [Consulta: 7 agost 2021].
- ↑ Gonzalez-Gonzalez, R; Bologna-Molina, R; Gil Carreon-Burciaga, R; Gómezpalacio-Gastelum, M; Molina-Frechero, N; Salazar-Rodríguez, S «Papillary Thyroid Carcinoma: Differential Diagnosis and Prognostic Values of Its Different Variants: Review of the Literature» (en anglès). ISRN Oncol, 2011 Des 6; 2011, pp: 915925. DOI: 10.5402/2011/915925. PMC: 3302055. PMID: 22432054 [Consulta: 29 agost 2021].
- ↑ Xu, B «Papillary thyroid carcinoma overview» (en anglès). Thyroid gland: Papillary thyroid carcinoma. PathologyOutlines.com, Inc, 2020; Oct 20 (rev), pàgs: 9 [Consulta: 21 novembre 2020].
- ↑ Kilfoy, BA; Zheng, T; Holford, TR; Han, X; Ward, MH; Sjodin, A; Zhang, Y; et al «International patterns and trends in thyroid cancer incidence, 1973–2002» (en anglès). Cancer Causes Control, 2009 Jul; 20 (5), pp: 525-531. DOI: 10.1007/s10552-008-9260-4. PMC: 2788231. PMID: 19016336 [Consulta: 13 juliol 2021].
- ↑ Drozd, V; Branovan, DI; Reiners, C «Increasing Incidence of Thyroid Carcinoma: Risk Factors and Seeking Approaches for Primary Prevention» (en anglès). Int J Thyroidol, 2020 Nov; 13 (2), pp: 95-110. DOI: 10.11106/ijt.2020.13.2.95. ISSN: 2466-1899 [Consulta: 4 març 2021].
- ↑ Arrangoiz, R; Cordera, F; Caba, D; Moreno, E; Luque-de-Leon, E; Muñoz, M «Thyroid Cancer» (en anglès). Int J Otolaryngology and Head & Neck Surgery, 2019 Gen; 8 (6), pp: 217-270. DOI: 10.4236/ijohns.2019.86024. ISSN: 2168-5460 [Consulta: 3 gener 2022].
- ↑ Morris, LGT; Sikora, AG; Tosteson, TD; Davies, L «The increasing incidence of thyroid cancer: the influence of access to care» (en anglès). Thyroid, 2013 Jul; 23 (7), pp: 885-891. DOI: 10.1089/thy.2013.0045. PMC: 3704124. PMID: 23517343 [Consulta: 17 desembre 2024].
- ↑ NHS UK. «Overview: Thyroid cancer» (en anglès). Health A to Z, 2019; Ag 28 (rev). [Consulta: 14 octubre 2020].
- ↑ Pemayun, TGD «Current Diagnosis and Management of Thyroid Nodules» (en anglès). Acta Med Indones, 2016 Jul; 48 (3), pp: 247-257. ISSN 0125-9326. PMID: 27840362 [Consulta: 10 gener 2022].
- ↑ Hoang, J «Thyroid nodules and evaluation of thyroid cancer risk» (en anglès). Australas J Ultrasound Med, 2010 Nov; 13 (4), pp: 33-36. DOI: 10.1002/j.2205-0140.2010.tb00177.x. PMC: 5024877. PMID: 28191095 [Consulta: 21 novembre 2020].
- ↑ Bomeli, SR; LeBeau, SO; Ferris, RL «Evaluation of a thyroid nodule» (en anglès). Otolaryngol Clin North Am, 2010 Abr; 43 (2), pp: 229-238. DOI: 10.1016/j.otc.2010.01.002. PMC: 2879398. PMID: 20510711 [Consulta: 12 gener 2025].
- ↑ Lee, K; Anastasopoulou, C; Chandran, C; Cassaro, S «Thyroid Cancer» (en anglès). StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing LLC, 2022 Oct 6; NBK459299 (rev), pàgs: 13. PMID: 29083690 [Consulta: 27 febrer 2023].
- ↑ Williams, D «Thyroid Growth and Cancer» (en anglès). Eur Thyroid J, 2015 Set; 4 (3), pp: 164-173. DOI: 10.1159/000437263. PMC: 4637514. PMID: 26558233 [Consulta: 5 juny 2023].
- ↑ Menicali, E; Guzzetti, M; Morelli, S; Moretti, S; Puxeddu, E «Immune Landscape of Thyroid Cancers: New Insights» (en anglès). Front Endocrinol (Lausanne), 2021 Abr 27; 11, pp: 637826. DOI: 10.3389/fendo.2020.637826. PMC: 8112200. PMID: 33986723 [Consulta: 31 desembre 2022].
- ↑ Takano, T «Natural history of thyroid cancer» (en anglès). Endocr J, 2017 Mar 31; 64 (3), pp: 237-244. DOI: 10.1507/endocrj.EJ17-0026. ISSN: 1348-4540. PMID: 28154351 [Consulta: 8 novembre 2022].
- ↑ Chmielik, E; Rusinek, D; Oczko-Wojciechowska, M; Jarzab, M; Krajewska, J; et al «Heterogeneity of Thyroid Cancer» (en anglès). Pathobiology, 2018; 85 (1-2), pp: 117-129. DOI: 10.1159/000486422. ISSN: 1015-2008. PMID: 29408820 [Consulta: 24 juny 2023].
- ↑ Braunstein, GD «Cáncer de tiroides» (en castellà). Manuales MSD (Versión profesional). Merck Sharp & Dohme Corp, 2022; Ag, pàgs: 4 [Consulta: 27 febrer 2023].
- 1 2 Chapter 20 in: Robbins Basic Pathology. Philadelphia: Saunders, 2007. ISBN 978-1-4160-2973-1. 8th edition.
- ↑ «Follicular variant of papillary thyroid carcinoma is a unique clinical entity: a population-based study of 10,740 cases». Thyroid, vol. 23, 10, 10-2013, p. 1263–1268. DOI: 10.1089/thy.2012.0453. PMC: 3787730. PMID: 23477346.
- ↑ Hu MI, Vassilopoulou-Sellin R, Lustig R, Lamont JP. "Thyroid and Parathyroid Cancers" in Pazdur R, Wagman LD, Camphausen KA, Hoskins WJ (Eds) Cancer Management: A Multidisciplinary Approach. 11 ed. 2008.
- ↑ «New therapeutic approaches to treat medullary thyroid carcinoma». Nature Clinical Practice. Endocrinology & Metabolism, vol. 4, 1, 1-2008, p. 22–32. DOI: 10.1038/ncpendmet0717. PMID: 18084343.
- ↑ Nagaiah, G; Hossain, A; Mooney, CJ; Parmentier, J; Remick, SC «Anaplastic Thyroid Cancer: A Review of Epidemiology, Pathogenesis, and Treatment» (en anglès). J Oncol, 2011 Jun 12; 2011, pp: 542358. DOI: 10.1155/2011/542358. PMC: 3136148. PMID: 21772843 [Consulta: 29 desembre 2020].
- ↑ «Anaplastic thyroid cancer with uncommon long-term survival». J Chin Med Assoc, vol. 69, 10, 2006, p. 489–91. DOI: 10.1016/S1726-4901(09)70314-4. PMID: 17098674.
- ↑ Kesireddy, M; Lasrado, S «Thyroid Lymphoma» (en anglès). StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing LLC, 2021 Jun 8; NBK544282 (rev), pàgs: 6. PMID: 31335002 [Consulta: 22 juliol 2021].
- ↑ Gonçalves, M; Gaspar, E; Santos, L; Carvalho, A «When a Goitre is a Thyroid Lymphoma» (en anglès). Eur J Case Rep Intern Med, 2018 Des 27; 5 (12), pp: 000999. DOI: 10.12890/2018_000999. PMC: 6346969. PMID: 30756001 [Consulta: 22 juliol 2021].
- ↑ Walsh, S; Lowery, AJ; Evoy, D; McDermott, EW; Prichard, RS «Thyroid lymphoma: recent advances in diagnosis and optimal management strategies» (en anglès). Oncologist, 2013; 18 (9), pp: 994-1003. DOI: 10.1634/theoncologist.2013-0036. PMC: 3780647. PMID: 23881987 [Consulta: 14 juliol 2021].
- ↑ Watanabe, K; Kajiwara, K «Spontaneous remission of a large thyroid tumour» (en anglès). CMAJ, 2016 Abr 5; 188 (6), pp: 447. DOI: 10.1503/cmaj.150400. PMC: 4818136. PMID: 26622005 [Consulta: 7 febrer 2025].
- ↑ Stenman, A; Hellgren, LS; Jatta, K; Hysek, M; Zemmler, M; Altena, R; Nilsson, IL; Bränström, R; et al «Metastatic Anaplastic Thyroid Carcinoma in Complete Remission: Morphological, Molecular, and Clinical Work-Up of a Rare Case» (en anglès). Endocr Pathol, 2020 Mar; 31 (1), pp: 77-83. DOI: 10.1007/s12022-020-09606-5. ISSN: 1559-0097. PMID: 32016808 [Consulta: 7 febrer 2025].
- ↑ Illán-Gambín, F; Manresa-Manresa, P; Rodríguez-Aleo, E; Aranda-López, I «Spontaneous Regression of Primary Thyroid Lymphoma: Two Rarities at the Same Time» (en anglès). Turk Patoloji Derg, 2020; 36 (2), pp: 164-168. DOI: 10.5146/tjpath.2018.01445. PMC: 10511251. PMID: 30632122 [Consulta: 25 desembre 2024].
- ↑ Dilger, AE; Cramer, J; Dutra, J «Thyroid mass from a malignant glomus tumor: Case report and literature review» (en anglès). Otolaryngol Case Rep, 2017 Nov; 5, pp: 28-30. DOI: 10.1016/j.xocr.2017.10.005. ISSN: 2468-5488 [Consulta: 5 novembre 2022].
- ↑ Penna, G; Rubio, IGS; Saraiva Brust, E; Cazarin, J; Hecht, F; Ramalho Alkmim, N; et al «Congenital hypothyroidism and thyroid cancer» (en anglès). Endocr Relat Cancer, 2021 Jul 22; 28 (9), pp: R217-R230. DOI: 10.1530/ERC-21-0159. ISSN: 1479-6821. PMID: 34378152 [Consulta: 3 febrer 2023].
- ↑ Wenter, V; Albert, NL; Unterrainer, M; Ahmaddy, F; Ilhan, H; Jellinek, A; Knösel, T; et al «Clinical impact of follicular oncocytic (Hürthle cell) carcinoma in comparison with corresponding classical follicular thyroid carcinoma» (en anglès). Eur J Nucl Med Mol Imaging, 2021 Feb; 48 (2), pp: 449-460. DOI: 10.1007/s00259-020-04952-2. PMC: 7835150. PMID: 32683470 [Consulta: 23 juliol 2021].
- ↑ Fariduddin, MM; Syed, W «Hurthle Cell Thyroid Carcinoma» (en anglès). StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing LLC, 2021 Feb 25; NBK568736 (rev), pàgs: 7. PMID: 33760495 [Consulta: 12 juny 2021].
- ↑ Mishra, A; Jayalakshmi, V; Chaturvedi, UP; Chikhale, NP; et al «Oncocytic Variant of Papillary Thyroid Carcinoma and Associated Lymphocytic Thyroiditis: A Case Report with Review of Literature» (en anglès). Int J Head Neck Surg, 2013; 4 (2), pp: 89-91. ISSN 0976-0539. DOI: 10.5005/jp-journals-10001-1147 [Consulta: 12 desembre 2021].
- ↑ Patnaik, N; Diwaker, P; Varughese, AS; Arora, VK; Singh, B «Cytomorphological features of oncocytic variant of papillary thyroid carcinoma with lymphocytic thyroiditis» (en anglès). Asian J Oncol, 2016; 02 (02), pp: 85-87. ISSN 2455-4618. DOI: 10.4103/2454-6798.197377 [Consulta: 12 desembre 2021].
- ↑ Agarwal, S; Bychkov, A «Oncocytic» (en anglès). Papillary thyroid carcinoma: Rare variants. PathologyOutlines.com, Inc, 2021; Maig 28 (rev), pàgs: 6 [Consulta: 23 juliol 2021].
- ↑ Gurkan, E; Gurbuz, Y; Tarkun, I; Canturk, Z; Cetinarslan, B «Mixed medullary-papillary carcinoma of the thyroid: report of two cases and review of the literature» (en anglès). Indian J Pathol Microbiol, 2014 Oct-Des; 57 (4), pp: 598-602. DOI: 10.4103/0377-4929.142684. ISSN: 0974-5130. PMID: 25308015 [Consulta: 22 maig 2021].
- ↑ Liu, C; Zhao, Q; Li, Z; Wang, S; Xiong, Y; et al «Mixed subtype thyroid cancer: A surveillance, epidemiology, and end results database analysis» (en anglès). Oncotarget, 2017 Set 23; 8 (49), pp: 86556-86565. DOI: 10.18632/oncotarget.21242. PMC: 5689706. PMID: 29156816 [Consulta: 25 juliol 2020].
- ↑ Sung, CT; Shetty, A; Menias, CO; Houshyar, R; Chatterjee, S; Lee, TK; et al «Collision and composite tumors; radiologic and pathologic correlation» (en anglès). Abdom Radiol (NY), 2017 Des; 42 (12), pp: 2909-2926. DOI: 10.1007/s00261-017-1200-x. ISSN: 2366-004X. PMID: 28623377 [Consulta: 27 novembre 2022].
- ↑ Plauche, V; Dewenter, T; Walvekar, RR «Follicular and papillary carcinoma: a thyroid collision tumor» (en anglès). Indian J Otolaryngol Head Neck Surg, 2013 Jul; 65 (Supl 1), pp: 182-184. DOI: 10.1007/s12070-011-0450-0. PMC: 3718925. PMID: 24427641 [Consulta: 12 novembre 2021].
- ↑ Pishdad, R; Cespedes, L; Boutin, R; Jaloudi, M; Raghuwanshi, M «Coexistence of Two Different Thyroid Malignancies: A Collision Phenomenon» (en anglès). Cureus, 2020 Abr 4; 12 (4), pp: e7539. DOI: 10.7759/cureus.7539. PMC: 198103. PMID: 32377487 [Consulta: 25 juliol 2021].
- ↑ Kazaure, HS; Roman, SA; Sosa, JA «Insular thyroid cancer: a population-level analysis of patient characteristics and predictors of survival» (en anglès). Cancer, 2012 Jul 1; 118 (13), pp: 3260-3267. DOI: 10.1002/cncr.26638. ISSN: 1097-0142. PMID: 22252610 [Consulta: 27 novembre 2022].
- ↑ Naranjo-Gómez, JM; Folqué-Gómez, E; Moreno-Mata, N; Moldes-Rodríguez, M; et al «Carcinoma insular de tiroides. Una neoplasia poco frecuente pero agresiva» (en castellà). Cir Esp, 2005 Abr; 77 (4), pp: 236-239. DOI: 10.1016/s0009-739x(05)70845-9. ISSN: 1578-147X. PMID: 16420925 [Consulta: 1r juliol 2022].
- ↑ Adrien, M; Nadège, B; William, K «Mazabraud's Syndrome» (en anglès). J Belg Soc Radiol, 2022 Jul 29; 106 (1), pp: 71. DOI: 10.5334/jbsr.2698. PMC: 9336781. PMID: 35974890 [Consulta: 5 març 2025].
- ↑ Piciu, D; Barbus, E; Piciu, A; Fetica, B «Mazabraud's syndrome and thyroid cancer, a very rare and confusing association: a case report» (en anglès). BMC Endocr Disord, 2015 Ag 6; 15, pp: 39. DOI: 10.1186/s12902-015-0036-z. PMC: 4527122. PMID: 26245479 [Consulta: 5 març 2025].
- ↑ Campennì, A; Giovinazzo, S; Curtò, L; Giordano, E; Trovato, M; et al «Thyroid hemiagenesis, Graves' disease and differentiated thyroid cancer: a very rare association: case report and review of literature» (en anglès). Hormones (Athens), 2015 Jul-Set; 14 (3), pp: 451-458. DOI: 10.14310/horm.2002.1606. ISSN: 2520-8721. PMID: 26188237 [Consulta: 6 octubre 2022].
- ↑ Sapalidis, K; Kefes, N; Romanidis, K; Zarogoulidis, P; Pantea, S; Rogoveanu, OC; Vagionas, A; et al «Thyroid Angiosarcoma-Rare Case or Hard to Find» (en anglès). Curr Health Sci J, 2020 Oct-Des; 46 (4), pp: 433-437. DOI: 10.12865/CHSJ.46.04.15. PMC: 7948022. PMID: 33717519 [Consulta: 10 gener 2022].
- ↑ Abayie, AO; Nyarko, KM; Bährle, M; Brütting, A «The first case report of primary thyroid teratocarcinosarcoma: An analog to sinonasal teratocarcinosarcoma» (en anglès). Rare Tumors, 2021 Ag 29; 13, pp: 20363613211043662. DOI: 10.1177/20363613211043662. PMC: 8408892. PMID: 34484649 [Consulta: 24 novembre 2022].
- ↑ Boucek, J; Kastner, J; Skrivan, J; Grosso, E; Gibelli, B; et al «Occult thyroid carcinoma» (en anglès). Acta Otorhinolaryngol Ital, 2009 Des; 29 (6), pp: 296-304. ISSN: 1827-675X. PMC: 2868203. PMID: 20463833 [Consulta: 25 desembre 2024].
- ↑ Yamashita, G; Kondo, T; Okimura, A; Nakatsugawa, M; Hirano, H; Takeda, A; et al «Occult Papillary Thyroid Carcinoma without Detection of the Primary Tumor on Preoperative Ultrasonography or Postoperative Pathological Examination: A Case Report» (en anglès). Case Rep Oncol, 2020 Feb 11; 13 (1), pp: 105-112. DOI: 10.1159/000505831. PMC: 7098349. PMID: 32231531 [Consulta: 12 gener 2023].
- ↑ Baião, JM; Guimarães, A; Moreira, N; Guardado Correia, J; Uriarte Rosenvinge, C; et al «Acute paraparesis as presentation of an occult follicular thyroid carcinoma: A case report» (en anglès). Int J Surg Case Rep, 2017 Nov 28; 41, pp: 498-501. DOI: 10.1016/j.ijscr.2017.11.045. PMC: 5723273. PMID: 29546026 [Consulta: 2 gener 2025].
- ↑ Richmond RC; Davey Smith, G «Mendelian Randomization: Concepts and Scope» (en anglès). Cold Spring Harb Perspect Med, 2022 Gen 4; 12 (1), pp: a040501. DOI: 10.1101/cshperspect.a040501. PMC: 8725623. PMID: 34426474 [Consulta: 14 desembre 2024].
- ↑ Qiu, R; Lin, H; Jiang, H; Shen, J; et al «Association of major depression, schizophrenia and bipolar disorder with thyroid cancer: a bidirectional two-sample mendelian randomized study» (en anglès). BMC Psychiatry, 2024 Abr 9; 24 (1), pp: 261. DOI: 10.1186/s12888-024-05682-7. PMC: 11003083. PMID: 38594691 [Consulta: 14 desembre 2024].
- ↑ Bruna, I; Martínez, L; López, B; Valdrés, A «Cáncer de tiroides: principales factores de riesgo modificables» (en anglès). RSI, 2021 Feb 16; 2 (2), pàgs: 5. ISSN: 2660-7085 [Consulta: 20 setembre 2021].
- ↑ Furuncuoglu, Y; Celik, S; Turkmen, I; Anaforoglu, I; Yavuz, M; et al «The Possibility of Thyroid Cancer May Vary by Age and Gender» (en anglès). Eurasian Journal of Medicine and Investigation, 2022 Jul 21; 6 (3), pp: 335–339. DOI: 10.14744/ejmi.2022.49525. ISSN: 2602-3164 [Consulta: 4 gener 2023].
- ↑ Derwahl, M; Nicula, D «Estrogen and its role in thyroid cancer» (en anglès). Endocrine-Related Cancer, 2014 Oct; 21 (5), pp: T273–T283. DOI: 10.1530/ERC-14-0053. ISSN: 1479-6821 [Consulta: 7 desembre 2020].
- ↑ Mijovic, T; How, J; Payne, RJ «Obesity and Thyroid Cancer» (en anglès). Front Biosci (Schol Ed), 2011 Gen 1; 3, pp: 555-564. DOI: 10.2741/s171. ISSN: 1945-0524. PMID: 21196396 [Consulta: 6 novembre 2020].
- ↑ Masone, S; Velotti, N; Savastano, S; Filice, E; Serao, R; Vitiello, A; Berardi, G; et al «Morbid Obesity and Thyroid Cancer Rate. A Review of Literature» (en anglès). J Clin Med, 2021 Abr 27; 10 (9), pp: 1894. DOI: 10.3390/jcm10091894. PMC: 8123763. PMID: 33925549 [Consulta: 12 novembre 2020].
- ↑ Yuan, Y; Sun, P; Xiao, H; Li, L «Risk of second primary thyroid cancer in cancer survivors» (en anglès). Sci Rep, 2024 Maig 30; 14 (1), pp: 12478. DOI: 10.1038/s41598-024-63155-z. PMC: 11139851. PMID: 38816510 [Consulta: 21 desembre 2024].
- ↑ Nakamura, S; Ishimori, M; Yamakita, N «Association of Papillary Thyroid Carcinoma with Primary Aldosteronism» (en anglès). Intern Med, 2019 Feb 15; 58 (4), pp: 497-504. DOI: 10.2169/internalmedicine.0891-18. PMC: 6421148. PMID: 30333389 [Consulta: 6 novembre 2021].
- ↑ Sun, LM; Chung, LM; Lin, CL; Cao, CH «Uterine Fibroids Increase the Risk of Thyroid Cancer» (en anglès). Int J Environ Res Public Health, 2020 Maig 28; 17 (11), pp: 3821. DOI: 10.3390/ijerph17113821. PMC: 7312070. PMID: 32481566 [Consulta: 28 setembre 2021].
- ↑ Stamatiou, DP; Derdas, SP; Zoras, OL; Spandidos, DA «Herpes and polyoma family viruses in thyroid cancer» (en anglès). Oncol Lett, 2016 Mar; 11 (3), pp: 1635-1644. DOI: 10.3892/ol.2016.4144. PMC: 4774504. PMID: 26998055 [Consulta: 19 desembre 2021].
- ↑ Mostafaei, S; Keshavarz, M; Nahand, JS; Hassankiadeh, RF; et al «Viral Infections and Risk of Thyroid Cancer: A Systematic Review and Empirical Bayesian Meta-Analysis» (en anglès). Pathol Res Pract, 2020 Abr; 216 (4), pp: 152855. DOI: 10.1016/j.prp.2020.152855. ISSN: 1618-0631. PMID: 32111443 [Consulta: 13 juliol 2021].
- ↑ Pérez Machado, G «Polimorfismos genéticos y cáncer de tiroides - Tesi doctoral-» (en castellà). Facultat de Ciències, Departament de Genètica i de Microbiologia. UAB, 2006; Jul, pàgs: 268. ISBN 8469004492 [Consulta: 13 juny 2021].
- ↑ Tirrò, E; Martorana, F; Romano, C; Vitale, SR; Motta, G; Di Gregorio, S; Massimino, M; Pennisi, MS; et al «Molecular Alterations in Thyroid Cancer: From Bench to Clinical Practice» (en anglès). Genes (Basel), 2019 Set 13; 10 (9), pp: 709. DOI: 10.3390/genes10090709. PMC: 6771012. PMID: 31540307 [Consulta: 19 agost 2021].
- ↑ Staniforth, JUL; Erdirimanne, S; Eslick, GD «Thyroid carcinoma in Graves' disease: A meta-analysis» (en anglès). Int J Surg, 2016 Mar; 27, pp: 118-125. DOI: 10.1016/j.ijsu.2015.11.027. ISSN: 1743-9159. PMID: 26626367 [Consulta: 4 desembre 2020].
- ↑ Paparodis, R; Imam, S; Todorova-Koteva, K; Staii, A; Jaume, JC «Hashimoto's thyroiditis pathology and risk for thyroid cancer» (en anglès). Thyroid, 2014 Jul; 24 (7), pp: 1107-1114. DOI: 10.1089/thy.2013.0588. PMC: 4080848. PMID: 24708347 [Consulta: 19 febrer 2025].
- ↑ Vargas-Ortega, G; Balcázar-Hernández, L; González-Virla, B; Ramírez-Rentería, C; et al «Symptomatic Primary Hyperparathyroidism as a Risk Factor for Differentiated Thyroid Cancer» (en anglès). J Thyroid Res, 2018 Nov; ID9461079, pp: 1-6. DOI: 10.1155/2018/9461079. ISSN: 2090-8067 [Consulta: 13 juliol 2021].
- ↑ Fazekas-Lavu, M; Parker, A; Spigelman, AD; Scott, RJ; et al «Thyroid cancer in a patient with Lynch syndrome - case report and literature review» (en anglès). Ther Clin Risk Manag, 2017 Jul 21; 13, pp: 915-918. DOI: 10.2147/TCRM.S121812. PMC: 5533473. PMID: 28769567 [Consulta: 7 febrer 2023].
- ↑ Donato Jr, UM; Donato, SA; Otto, K «A Case of Medullary Microcarcinoma in the Setting of Cowden's Syndrome» (en anglès). Cureus, 2022 Jul 17; 14 (7), pp: e26947. DOI: 10.7759/cureus.26947. PMC: 9380963. PMID: 35989785 [Consulta: 7 febrer 2023].
- ↑ Karzai, S; Zhang, Z; Sutton, W; Prescott, J; Segev, DL; McAdams-DeMarco, M; et al «Ambient particulate matter air pollution is associated with increased risk of papillary thyroid cancer» (en anglès). Surgery, 2022 Gen; 171 (1), pp: 212-219. DOI: 10.1016/j.surg.2021.05.002. PMC: 8688174. PMID: 34210530 [Consulta: 20 març 2025].
- ↑ Pinkerton, LE; Hein, MJ; Stayner, LT «Mortality among a cohort of garment workers exposed to formaldehyde: an update» (en anglès). Occup Environ Med, 2004 Mar; 61 (3), pp: 193-200. DOI: 10.1136/oem.2003.007476. PMC: 1740723. PMID: 14985513 [Consulta: 15 febrer 2023].
- ↑ Zeng, F; Lerro, C; Lavoué, J; Huang, H; Siemiatycki, J; Zhao, N; Ma, S; et al «Occupational exposure to pesticides and other biocides and risk of thyroid cancer» (en anglès). Occup Environ Med, 2017 Jul; 74 (7), pp: 502-510. DOI: 10.1136/oemed-2016-103931. PMC: 5572578. PMID: 28202579 [Consulta: 28 setembre 2020].
- ↑ Lerro, CC; Freeman, LEB; DellaValle, CT; Andreotti, G; Hofmann, JN; Koutros, S; et al «Pesticide exposure and incident thyroid cancer among male pesticide applicators in agricultural health study» (en anglès). Environ Int, 2020 Oct 27; 146, pp: 106187. DOI: 10.1016/j.envint.2020.106187. ISSN: 1873-6750. PMID: 33126065 [Consulta: 4 desembre 2020].
- ↑ van Gerwen, M; Colicino, E; Guan, H; Dolios, G; Nadkarni, GN; Vermeulen, RCH; Wolff, MS; Arora, M; et al «Per- and polyfluoroalkyl substances (PFAS) exposure and thyroid cancer risk» (en anglès). eBioMedicine, 2023 Nov; 97, pp: 104831. DOI: 10.1016/j.ebiom.2023.104831. PMC: 10667111. PMID: 37884429 [Consulta: 20 març 2025].
- ↑ van Gerwen, M; Alpert, N; Lieberman-Cribbin, W; Cooke, P; Ziadkhanpour, K; et al «Association between Uranium Exposure and Thyroid Health: A National Health and Nutrition Examination Survey Analysis and Ecological Study» (en anglès). Int J Environ Res Public Health, 2020 Gen 22; 17 (3), pp: 712. DOI: 10.3390/ijerph17030712. PMC: 7036996. PMID: 31979063 [Consulta: 17 novembre 2022].
- ↑ Yamashita, S; Suzuki, Sh; Suzuki, Sa; Shimura, H; Saenko, V «Lessons from Fukushima: Latest Findings of Thyroid Cancer After the Fukushima Nuclear Power Plant Accident» (en anglès). Thyroid, 2018 Gen; 28 (1), pp: 11-22. DOI: 10.1089/thy.2017.0283. PMC: 5770131. PMID: 28954584 [Consulta: 6 novembre 2021].
- ↑ Drozdovitch, V «Radiation Exposure to the Thyroid After the Chernobyl Accident» (en anglès). Front Endocrinol (Lausanne), 2021 Gen 5; 11, pp: 569041. DOI: 10.3389/fendo.2020.569041. PMC: 7813882. PMID: 33469445 [Consulta: 25 juny 2021].
- ↑ Lehrer, S; Rosenzweig, KE «Cold Climate Is a Risk Factor for Thyroid Cancer» (en anglès). Clin Thyroidol, 2014 Oct; 26 (10), pp: 273-276. DOI: 10.1089/ct.2014;26.273-276. PMC: 4280500. PMID: 25558467 [Consulta: 13 setembre 2021].
- ↑ Zhang, Y; Chen, Y; Huang, H; Sandler, J; Dai, M; et al «Diagnostic x-ray exposure increases the risk of thyroid microcarcinoma: a population-based case-control study» (en anglès). Eur J Cancer Prev, 2015 Set; 24 (5), pp: 439-446. DOI: 10.1097/CEJ.0000000000000169. PMC: 4516577. PMID: 25932870 [Consulta: 7 desembre 2020].
- ↑ Bhatti, P; Veiga, LHS; Ronckers, CM; Sigurdson, AJ; Stovall, M; Smith, SA; et al «Risk of second primary thyroid cancer after radiotherapy for a childhood cancer in a large cohort study: an update from the childhood cancer survivor study» (en anglès). Radiat Res, 2010 Des; 174 (6), pp: 741-752. DOI: 10.1667/RR2240.1. PMC: 3080023. PMID: 21128798 [Consulta: 4 gener 2023].
- ↑ Aschebrook-Kilfoy, B; Ward, MH; Della Valle, CT; Friesen, MC «Occupation and Thyroid Cancer» (en anglès). Occup Environ Med, 2014 Maig; 71 (5), pp: 366-380. DOI: 10.1136/oemed-2013-101929. PMC: 4059396. PMID: 24604144 [Consulta: 25 juny 2021].
- ↑ Malandrino, P; Russo, M; Giani, F; Pellegriti, G; Vigneri, P; Belfiore, A; et al «Increased Thyroid Cancer Incidence in Volcanic Areas: A Role of Increased Heavy Metals in the Environment?» (en anglès). Int J Mol Sci, 2020 Maig 12; 21 (10), pp: 3425. DOI: 10.3390/ijms21103425. PMC: 7279170. PMID: 32408629 [Consulta: 4 desembre 2020].
- ↑ Boffetta, P; Memeo, L; Giuffrida, D; Ferrante, M; Sciacca, S «Exposure to emissions from Mount Etna (Sicily, Italy) and incidence of thyroid cancer: a geographic analysis» (en anglès). Sci Rep, 2020 Des 4; 10 (1), pp: 21298. DOI: 10.1038/s41598-020-77027-9. PMC: 7718918. PMID: 33277509 [Consulta: 3 gener 2022].
- ↑ Kruger, E; Toraih, EA; Hussein, MH; Shehata, SA; Waheed, A; et al «Thyroid Carcinoma: A Review for 25 Years of Environmental Risk Factors Studies» (en anglès). Cancers (Basel), 2022 Des 14; 14 (24), pp: 6172. DOI: 10.3390/cancers14246172. PMC: 9777404. PMID: 36551665 [Consulta: 22 febrer 2023].
- ↑ Barrea, L; Muscogiuri, G; de Alteriis, G; Porcelli, T; Vetrani, C; Verde, L; Aprano, S; Fonderico, F; et al «Adherence to the Mediterranean Diet as a Modifiable Risk Factor for Thyroid Nodular Disease and Thyroid Cancer: Results From a Pilot Study» (en anglès). Front Nutr, 2022 Jun 17; 9, pp: 944200. DOI: 10.3389/fnut.2022.944200. PMC: 9247581. PMID: 35782938 [Consulta: 15 febrer 2023].
- ↑ Hong, SH; Myung, SK «Association between seafood intake and the risk of thyroid cancer» (en anglès). Int J Vitam Nutr Res, 2024 Abr; 94 (2), pp: 95-107. DOI: 10.1024/0300-9831/a000774. ISSN: 1664-2821. PMID: 36598418 [Consulta: 7 desembre 2024].
- ↑ Smyth, PPA «Iodine, Seaweed, and the Thyroid» (en anglès). Eur Thyroid J, 2021 Abr; 10 (2), pp: 101-108. DOI: 10.1159/000512971. PMC: 8077470. PMID: 33981614 [Consulta: 7 desembre 2024].
- ↑ Brough, L; Skeaff, S «Iodine» (en anglès). Adv Nutr, 2024 Feb; 15 (2), pp: 100168. DOI: 10.1016/j.advnut.2024.100168. PMC: 10844808. PMID: 38185218 [Consulta: 7 desembre 2024].
- ↑ Zimmermann, MB; Galetti, V «Iodine intake as a risk factor for thyroid cancer: a comprehensive review of animal and human studies» (en anglès). Thyroid Res, 2015 Jun 18; 8, pp: 8. DOI: 10.1186/s13044-015-0020-8. PMC: 4490680. PMID: 26146517 [Consulta: 13 juliol 2021].
- ↑ Simsir, IY; Cetinkalp, S; Kabalak, T «Review of Factors Contributing to Nodular Goiter and Thyroid Carcinoma» (en anglès). Med Princ Pract, 2020 Gen; 29 (1), pp: 1-5. DOI: 10.1159/000503575. PMC: 7024874. PMID: 31542786 [Consulta: 6 novembre 2020].
- ↑ Kovatch, KJ; Hoban, CW; Shuman, AG «Thyroid cancer surgery guidelines in an era of de-escalation» (en anglès). Eur J Surg Oncol, 2018 Mar; 44 (3), pp: 297-306. DOI: 10.1016/j.ejso.2017.03.005. PMC: 5600641. PMID: 28385370 [Consulta: 10 abril 2023].
- ↑ DrugBank «Iodide I-131» (en anglès). Canadian Institutes of Health Research/The Metabolomics Innovation Centre, 2020 Jun 12; DB09293 (rev), pàgs: 5 [Consulta: 20 gener 2023].
- ↑ Cayir, D; Araz, M «Radioiodine Therapy of Malignant Thyroid Diseases» (en anglès). A: Radionuclide Treatments, Chapter 2. (Soyda, C; Ed.) InTechOpen, 2017; Jul 12, pàgs: 20. ISBN 978-953-51-3380-3. DOI: 10.5772/intechopen.68574 [Consulta: 20 gener 2023].
- ↑ Araque, KA; Gubbi, S; Klubo-Gwiezdzinska, J «Updates on the Management of Thyroid Cancer» (en anglès). Horm Metab Res, 2020 Ag; 52 (8), pp: 562-577. DOI: 10.1055/a-1089-7870. PMC: 7415555. PMID: 32040962 [Consulta: 25 agost 2021].
- ↑ Hannoush, ZC; Weiss, RE «Thyroid Hormone Replacement in Patients Following Thyroidectomy for Thyroid Cancer» (en anglès). Rambam Maimonides Med J, 2016 Gen 28; 7 (1), pp: e0002. DOI: 10.5041/RMMJ.10229. PMC: 4737508. PMID: 26886951 [Consulta: 26 novembre 2020].
- ↑ L'Hospital del Mar fa 60 operacions de càncer de tiroide amb èxit a través d'una tècnica pionera EuropaPress, 24 d'abril de 2008
- ↑ Siderova, S «Thyroid Cancer: Diagnosis, Treatment and Follow-Up» (en anglès). A: Thyroid Disorders, Chapter 5. (Raman, PG; Ed.) InTechOpen, 2018; Nov 5, pàgs: 12. ISBN 978-1-78985-786-3. DOI: 10.5772/intechopen.77163 [Consulta: 5 octubre 2021].
- ↑ Papavramidou, N; Kalogeridou, O; Papavramidis, T «Evidence of the Earliest Thyroid Cancer Operation Performed Successfully» (en anglès). Cancers (Basel), 2022 Jul 12; 14 (14), pp: 3389. DOI: 10.3390/cancers14143389. PMC: 9316437. PMID: 35884449 [Consulta: 6 febrer 2023].
- ↑ Bai, Y; Jin, J; Liu, Y; Zhang, B; et al «Effectiveness and Safety of Levothyroxine Tablets Combined with Iodine-131 in the Treatment of Thyroid Cancer» (en anglès). J Oncol, 2022 Jun 2; 2022, pp: 3676886. DOI: 10.1155/2022/3676886. PMC: 9184223. PMID: 35693983 [Consulta: 14 març 2023].
- ↑ Wang, LY; Ganly, I «Post-treatment surveillance of thyroid cancer» (en anglès). Eur J Surg Oncol, 2018 Mar; 44 (3), pp: 357-366. DOI: 10.1016/j.ejso.2017.07.004. PMC: 7422645. PMID: 28754228 [Consulta: 10 abril 2023].
- ↑ Iglesias-López, RA; Villanueva-Alvarado, HS; Corrales-Hernández, JJ; Sánchez-Marcos, AI; et al «Seguimiento posterapéutico del paciente con carcinoma tiroideo» (en castellà). Rev ORL, 2020; 11 (3), pp: 329-339. DOI: 10.14201/orl.21513. ISSN: 2444-7986 [Consulta: 26 novembre 2020].
- ↑ de Castro Parga, G; Cáceres Alvarado, N; Piñeiro Martínez, H; Iribarren Díaz, M; Higuero Grosso, F; et al «Hipertiroidismo y cáncer de tiroides concurrente» (en castellà). Cir Esp, 2001 Feb; 69 (2), pp: 115-117. DOI: 10.1016/S0009-739X(01)71706-X. ISSN: 1578-147X [Consulta: 21 novembre 2020].
- ↑ Hans, SK; Levine, SN «Hypoparathyroidism» (en anglès). StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing LLC, 2020 Jul 10; NBK441899 (rev), pàgs: 7. PMID: 28722928 [Consulta: 21 novembre 2020].
- ↑ Al-Sharefi, A; Glenister, E; Morris, M; Quinton, R «Is calcium supplementation always needed in patients with hypoparathyroidism?» (en anglès). Clin Endocrinol (Oxf), 2019 Jun; 90 (6), pp: 775-780. DOI: 10.1111/cen.13955. ISSN: 1365-2265. PMID: 30801749 [Consulta: 20 març 2023].
- ↑ Kim, D «The Role of Vitamin D in Thyroid Diseases» (en anglès). Int J Mol Sci, 2017 Set 12; 18 (9), pp: 1949. DOI: 10.3390/ijms18091949. PMC: 5618598. PMID: 28895880 [Consulta: 19 agost 2021].
- ↑ Yazıcıoğlu, MÖ; Yılmaz, A; Kocaöz, S; Özçağlayan, R; Parlak, Ö «Risks and prediction of postoperative hypoparathyroidism due to thyroid surgery» (en anglès). Sci Rep, 2021 Jun 4; 11 (1), pp: 11876. DOI: 10.1038/s41598-021-91277-1. PMC: 8178369. PMID: 34088943 [Consulta: 27 abril 2023].
- ↑ DrugBank «Teriparatide» (en anglès). Canadian Institutes of Health Research/The Metabolomics Innovation Centre, 2023 Abr 26; DB06285 (rev), pàgs: 6 [Consulta: 27 abril 2023].
- ↑ Porcelli, T; Sessa, F; Caputo, A; Catalini, C; Salvatore, D «Teriparatide Replacement Therapy for Hypoparathyroidism During Treatment With Lenvatinib for Advanced Thyroid Cancer: A Case Report» (en anglès). Front Endocrinol (Lausanne), 2018 Maig 17; 9, pp: 244. DOI: 10.3389/fendo.2018.00244. PMC: 5966541. PMID: 29867775 [Consulta: 27 abril 2023].
- ↑ Lee, S. «Thyroid and Pregnancy» (en anglès). ATA, Clinical Thyroidology for the Public, 2019 Des; 12 (12). [Consulta: 29 desembre 2020].
- ↑ Laha, D; Nilubol, N; Boufraqech, M «New Therapies for Advanced Thyroid Cancer» (en anglès). Front Endocrinol (Lausanne), 2020 Maig 22; 11, pp: 82. DOI: 10.3389/fendo.2020.00082. PMC: 7257776. PMID: 32528402 [Consulta: 7 agost 2021].
- ↑ National Cancer Institute. «Advances in Thyroid Cancer Research» (en anglès). NIH, US Department of Health and Human Services, 4 desembre 2020 (rev). [Consulta: 30 juliol 2021].
- ↑ Singh, A; Ham, J; Po, JW; Niles, N; et al «The Genomic Landscape of Thyroid Cancer Tumourigenesis and Implications for Immunotherapy» (en anglès). Cells, 2021 Maig 1; 10 (5), pp: 1082. DOI: 10.3390/cells10051082. PMC: 8147376. PMID: 34062862 [Consulta: 29 agost 2021].
- ↑ Kwok, G; Yau, TCC; Chiu, JW; Tse, E; Kwong, YL «Pembrolizumab (Keytruda)» (en anglès). Hum Vaccin Immunother, 2016 Nov; 12 (11), pp: 2777-2789. DOI: 10.1080/21645515.2016.1199310. PMC: 5137544. PMID: 27398650 [Consulta: 26 desembre 2021].
- ↑ Spalart, V; Legius, B; Segers, K; Coolen, J; et al «Dramatic Response to First Line Single Agent Pembrolizumab in Anaplastic Thyroid Carcinoma» (en anglès). Case Rep Endocrinol, 2019 Nov 26; 2019, pp: 9095753. DOI: 10.1155/2019/9095753. PMC: 6899289. PMID: 31885948 [Consulta: 26 desembre 2021].
- ↑ Maroto, P; Porta, C; Capdevila, J; Apolo, AB; Viteri, S; et al «Cabozantinib for the treatment of solid tumors: a systematic review» (en anglès). Ther Adv Med Oncol, 2022 Jul 13; 14, pp: 17588359221107112. DOI: 10.1177/17588359221107112. PMC: 9284205. PMID: 35847482 [Consulta: 17 abril 2023].
- ↑ Elisei, R; Schlumberger, MJ; Müller, SP; Schöffski, P; Brose, MS; Shah, MS; Licitra, L; Jarzab, B; et al «Cabozantinib in progressive medullary thyroid cancer» (en anglès). J Clin Oncol, 2013 Oct 10; 31 (29), pp: 3639-3646. DOI: 10.1200/JCO.2012.48.4659. PMC: 4164813. PMID: 24002501 [Consulta: 17 abril 2023].
- ↑ Vozniak, JM; Jacobs, JM «Vandetanib» (en anglès). J Adv Pract Oncol, 2012 Mar; 3 (2), pp: 112-116. ISSN: 2150-0878. PMC: 4093302. PMID: 25031937 [Consulta: 10 desembre 2024].
- ↑ Kim, M; Yoon, JH; Ahn, J; Jeon, MJ; Kim, HK; Lim, DJ; Kang, HC; et al «Vandetanib for the Management of Advanced Medullary Thyroid Cancer: A Real-World Multicenter Experience» (en anglès). Endocrinol Metab (Seoul), 2020 Set; 35 (3), pp: 587-594. DOI: 10.3803/EnM.2020.687. PMC: 7520595. PMID: 32981301 [Consulta: 10 desembre 2024].
- ↑ DrugBank «Axitinib» (en anglès). Canadian Institutes of Health Research/The Metabolomics Innovation Centre, 2022 Des 19; DB06626 (rev), pàgs: 10 [Consulta: 19 desembre 2022].
- ↑ Capdevila, J; Trigo, JM; Aller, J; Manzano, JL; García Adrián, S; Zafón Llopis, C; et al «Axitinib treatment in advanced RAI-resistant differentiated thyroid cancer (DTC) and refractory medullary thyroid cancer (MTC)» (en anglès). Eur J Endocrinol, 2017 Oct; 177 (4), pp: 309-317. DOI: 10.1530/EJE-17-0243. ISSN: 1479-683X. PMID: 28687563 [Consulta: 19 desembre 2022].
- ↑ DrugBank «Lenvatinib» (en anglès). Canadian Institutes of Health Research/The Metabolomics Innovation Centre, 2023 Mar 24; DB09078 (rev), pàgs: 14 [Consulta: 27 març 2023].
- ↑ Dierks, C; Seufert, J; Aumann, K; Ruf, J; Klein, C; Kiefer, S; Rassner, M; Boerries, M; Zielke, A; et al «Combination of Lenvatinib and Pembrolizumab Is an Effective Treatment Option for Anaplastic and Poorly Differentiated Thyroid Carcinoma» (en anglès). Thyroid, 2021 Jul; 31 (7), pp: 1076-1085. DOI: 10.1089/thy.2020.0322. PMC: 8290324. PMID: 33509020 [Consulta: 27 març 2023].
- ↑ DrugBank «Sorafenib» (en anglès). Canadian Institutes of Health Research/The Metabolomics Innovation Centre, 2022 Des 10; DB00398 (rev), pàgs: 17 [Consulta: 11 desembre 2022].
- ↑ McFarland, DC; Misiukiewicz, KJ «Sorafenib in radioactive iodine-refractory well-differentiated metastatic thyroid cancer» (en anglès). Onco Targets Ther, 2014 Jul 15; 7, pp: 1291-1299. DOI: 10.2147/OTT.S49430. PMC: 4105272. PMID: 25053887 [Consulta: 11 desembre 2022].
- ↑ DrugBank «Selpercatinib» (en anglès). Canadian Institutes of Health Research/The Metabolomics Innovation Centre, 2024 Ag 1; DB15685 (rev), pàgs: 12 [Consulta: 14 desembre 2024].
- ↑ Jozaghi, Y; Zafereo, M; Williams, MD; Gule-Monroe 3, MK; Wang, J; Grubbs, EG; Vaporciyan, A; Hu, MI; Busaidy, N; Dadu, R; et al «Neoadjuvant selpercatinib for advanced medullary thyroid cancer» (en anglès). Head Neck, 2021 Gen; 43 (1), pp: E7-E12. DOI: 10.1002/hed.26527. PMC: 7756223. PMID: 33169506 [Consulta: 14 desembre 2024].
- ↑ DrugBank «Polatuzumab vedotin» (en anglès). Canadian Institutes of Health Research/The Metabolomics Innovation Centre, 2025 Feb 12; DB12240 (rev), pàgs: 7 [Consulta: 9 març 2025].
- ↑ Sharma, R; Orogian, A; Garcia-Pacheco, R; Trang, T; Clarke, M; et al «Primary Thyroid Lymphoma: A Rare Diagnosis Treated With Polatuzumab Vedotin» (en anglès). Investig Med High Impact Case Rep, 2024 Nov 16; 12, pp: 1-4. DOI: 10.1177/23247096241299566. PMC: 11569482. PMID: 39548855 [Consulta: 9 març 2025].
- ↑ DrugBank «Auranofin» (en anglès). Canadian Institutes of Health Research/The Metabolomics Innovation Centre, 2024 Des 27; DB00995 (rev), pàgs: [Consulta: 29 desembre 2024].
- ↑ An, SC; Jun, HK; Kim, KM; Kim, I; Choi, S; Yeo, H; et al «Auranofin as a Novel Anticancer Drug for Anaplastic Thyroid Cancer» (en anglès). Pharmaceuticals (Basel), 2024 Oct 18; 17 (10), pp: 1394. DOI: 10.3390/ph17101394. PMC: 11510098. PMID: 39459033 [Consulta: 29 desembre 2024].
- ↑ Vanderpump, MPJ «The epidemiology of thyroid disease» (en anglès). Br Med Bull, 2011; 99, pp: 39-51. ISSN 0007-1420. DOI: 10.1093/bmb/ldr030. PMID: 21893493 [Consulta: 13 setembre 2021].
- ↑ Gallardo, E; Medina, J; Sánchez, JC; Viúdez, A; Grande, E; Porras, I; Ramón y Cajal, T; Trigo, J; et al «SEOM clinical guideline thyroid cancer (2019)» (en anglès). Clin Transl Oncol, 2020 Feb; 22 (2), pp: 223-235. DOI: 10.1007/s12094-019-02284-8. ISSN: 1699-3055. PMID: 32006340 [Consulta: 21 novembre 2020].
- ↑ Ballesteros, A; Grande, E «Cáncer de tiroides» (en castellà). A: Tumores de cabeza y cuello, Sociedad Española de Oncología Médica, 2022; Des 6, pàgs: 13 [Consulta: 27 febrer 2023].
- ↑ Eines estadístiques en línia: Supervivència al càncer. Institut Català de la Salut, Generalitat de Catalunya
- ↑ «Resultats dels Registres de Tumors Hospitalaris de l'Institut Català d'Oncologia en aliança amb l’Institut Català de la Salut 2013-2017». [Consulta: 30 agost 2020].
- ↑ Miller, KD; Nogueira, L; Devasia, T; Mariotto, AB; Yabroff, KR; Jemal, A; et al «Cancer treatment and survivorship statistics, 2022» (en anglès). CA Cancer J Clin, 2022 Set; 72 (5), pp: 409-436. PMID: 35736631. DOI: 10.3322/caac.21731. ISSN: 1542-4863 [Consulta: 23 gener 2023].
- ↑ Estevão-Costa, J; Gil-Da-Costa, MJ; Medina, AM; Sobrinho-Simões, M «Thyroid carcinoma in a newborn: clinical challenges in managing the first recorded case» (en anglès). Med Pediatr Oncol, 2000 Abr; 34 (4), pp: 290-292. ISSN 0098-1532. DOI: 10.1002/(sici)1096-911x(200004)34:4<290::aid-mpo18>3.0.co;2-8. PMID: 10742075 [Consulta: 5 setembre 2021].
Bibliografia
[modifica]- Smith, Jessica R.; Marqusee, Ellen; Webb, Susan; Nose, Vania; et al. Thyroid nodules and cancer in children with PTEN hamartoma tumor syndrome (en anglès). J Clin Endocrinol Metab, 2011 Gen; 96 (1), pp: 34-37. PMID: 20962022. DOI 10.1210/jcem.96.3.zeg34a [Consulta: 11 juny 2022].
- Guadarrama González, Francisco Javier. Cáncer diferenciado de tiroides. Tratamiento quirúrgico. Asignación de grupos de riesgo y análisis de supervivencia (Estudio uni y multivariante) -Tesi doctoral- (en castellà). Facultad de Medicina, Departamento de Cirugía. UCM, 2017; Feb 28, pàgs: 313; ID41580 [Consulta: 20 setembre 2021].
- Iglesias, Maria L.; Schmidt, Angelica; Al Ghuzlan, Abir; Lacroix, Ludovic; et al. Radiation exposure and thyroid cancer: a review (en anglès). Arch Endocrinol Metab, 2017 Mar-Abr; 62 (2), pp: 180-187. ISSN 2359-4292. DOI 10.1590/2359-3997000000257 [Consulta: 18 novembre 2020].
- Nettore, Immacolata C.; Colao, Annamaria; Macchia, Paolo E. Nutritional and Environmental Factors in Thyroid Carcinogenesis (en anglès). Int J Environ Res Public Health, 2018 Ag 13; 15 (8), pp: 1735. PMID: 30104523. DOI 10.3390/ijerph15081735 [Consulta: 18 novembre 2020].
- Tuttle, Robert Michael. Controversial Issues in Thyroid Cancer Management (en anglès). J Nucl Med, 2018 Ag; 59 (8), pp: 1187-1194. PMID: 29653980. DOI 10.2967/jnumed.117.192559 [Consulta: 5 desembre 2021].
- Aashiq, Mohamed; Silverman, Deborah A.; Na'ara, Shorook; Takahashi, Hideaki; Amit, Moran. Radioiodine-Refractory Thyroid Cancer: Molecular Basis of Redifferentiation Therapies, Management, and Novel Therapies (en anglès). Cancers (Basel), 2019 Set 17; 11 (9), pp: 1382. PMID: 31533238. DOI 10.3390/cancers11091382 [Consulta: 31 octubre 2021].
- Al Rasheed, Mohamed Rizwan Haroon; Xu, Bin. Molecular Alterations in Thyroid Carcinoma (en anglès). Surg Pathol Clin, 2019 Des; 12 (4), pp: 921-930. PMID: 31672298. DOI 10.1016/j.path.2019.08.002 [Consulta: 13 juny 2021].
- Filetti, S.; Durante, C.; Hartl, D.; Leboulleux, S.; et al. Thyroid cancer: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-up (en anglès). Ann Oncol, 2019 Des 1; 30 (12), pp: 1856-1883. PMID: 31549998. DOI 10.1093/annonc/mdz400 [Consulta: 19 novembre 2020].
- Laetitia, Gheysen; Sven, Saussez; Fabrice, Journe. Combinatorial Therapies in Thyroid Cancer: An Overview of Preclinical and Clinical Progresses (en anglès). Cells, 2020 Mar 30; 9 (4), pp: 830. PMID: 32235612. DOI 10.3390/cells9040830 [Consulta: 19 desembre 2020].
- Conick, Hal. Rare, Aggressive Thyroid Cancers Growing in Incidence (en anglès). Oncology Times, 2020 Maig 20; 42 (10), p. 19. ISSN 1548-4688. DOI 10.1097/01.COT.0000668228.46027.8b [Consulta: 21 novembre 2020].
- Peng, Ying; Zhan, Xiang-Xiang; Cao, Yi; Zhang, Han-Wen; Cao, Wei-Han; Su, Yan-Jun; et al. The Potential Action of Thomsen-Friedenreich Monoclonal Antibody (A78-G/A7) in Thyroid Cancer (en anglès). Onco Targets Ther, 2020 Ag 25; 13, pp: 8677-8689. PMID: 32982276. DOI 10.2147/OTT.S261685 [Consulta: 26 desembre 2021].
- Kitahara, Cari M.; Sosa, Julie A. Understanding the ever-changing incidence of thyroid cancer (en anglès). Nat Rev Endocrinol, 2020 Nov; 16 (11), pp: 617-618. PMID: 32895503. DOI 10.1038/s41574-020-00414-9 [Consulta: 20 desembre 2020].
- Agaimy, Abbas; Witkowski, Leora; Stoehr, Robert; Castillo Cuenca, Joseph Christopher; González-Muller, Carlos Alberto; et al. Malignant teratoid tumor of the thyroid gland: an aggressive primitive multiphenotypic malignancy showing organotypical elements and frequent DICER1 alterations-is the term "thyroblastoma" more appropriate? (en anglès). Virchows Arch, 2020 Des; 477 (6), pp: 787-798. PMID: 32507920. DOI 10.1007/s00428-020-02853-1 [Consulta: 4 juliol 2021].
- Trinh, Lily N.; Crawford, Andrew R.; Hussein, Mohammad H.; Zerfaoui, Mourad; et al. Deciphering the Risk of Developing Second Primary Thyroid Cancer Following a Primary Malignancy—Who Is at the Greatest Risk? (en anglès). Cancers (Basel), 2021 Mar 19; 13 (6), pp: 1402. PMID: 33808717. DOI 10.3390/cancers13061402 [Consulta: 13 juliol 2021].
- Drozd, Valentina; Saenko, Vladimir; Branovan, Daniel I.; Brown, Kate; et al. A Search for Causes of Rising Incidence of Differentiated Thyroid Cancer in Children and Adolescents after Chernobyl and Fukushima: Comparison of the Clinical Features and Their Relevance for Treatment and Prognosis (en anglès). Int J Environ Res Public Health, 2021 Mar 26; 18 (7), pp: 3444. PMID: 33810323. DOI 10.3390/ijerph18073444 [Consulta: 23 juliol 2021].
- Bueno, Fernanda; Abelleira, Erika; von Stecher, Florencia; Paes de Lima, Andrea; Pitoia, Fabián. Dramatic clinical response to dabrafenib plus trametinib in anaplastic thyroid carcinoma and the challenges faced during the COVID-19 pandemic (en anglès). Arch Endocrinol Metab, 2021 Mar-Abr; 65 (2), pp: 242-247. ISSN 2359-4292. DOI 10.20945/2359-3997000000325 [Consulta: 13 agost 2021].
- Kukulska, Aleksandra; Krajewska, Jolanta; Kołosza, Zofia; Grządziel, Aleksandra; Gajek, Mateusz; et al. Stereotactic radiotherapy is a useful treatment option for patients with medullary thyroid cancer (en anglès). BMC Endocr Disord, 2021 Ag 9; 21 (1), pp: 160. PMID: 34372848. DOI 10.1186/s12902-021-00832-4 [Consulta: 26 agost 2021].
- Tsybrovskyy, Oleksiy; De Luise, Monica; de Biase, Dario; Caporali, Leonardo; et al. Papillary thyroid carcinoma tall cell variant shares accumulation of mitochondria, mitochondrial DNA mutations, and loss of oxidative phosphorylation complex I integrity with oncocytic tumors (en anglès). J Pathol Clin Res, 2021; Nov 17, pp: 1-14. PMID: 34792302. DOI 10.1002/cjp2.247 [Consulta: 12 desembre 2021].
- Sánchez-Ares, María; Cameselle-García, Soledad; Abdulkader-Nallib, Ihab; Rodríguez-Carnero, Gemma; et al. Susceptibility Genes and Chromosomal Regions Associated With Non-Syndromic Familial Non-Medullary Thyroid Carcinoma: Some Pathogenetic and Diagnostic Keys (en anglès). Front Endocrinol (Lausanne), 2022 Feb 28; 13, pp: 829103. PMID: 35295987. DOI 10.3389/fendo.2022.829103 [Consulta: 23 juny 2022].
- Ramírez-Moya, Julia; Wert-Lamas, León; Acuña-Ruíz, Adrián; Fletcher, Alice; et al. Identification of an interactome network between lncRNAs and miRNAs in thyroid cancer reveals SPTY2D1-AS1 as a new tumor supressor (en anglès). Sci Rep, 2022 Maig 11; 12 (1), pp: 7706. PMID: 35562181. DOI 10.1038/s41598-022-11725-4 [Consulta: 22 maig 2022].
- Chen, Yuping; Dong, Bingtian; Huang, Lichun; Huang, Huibin. Serum microRNAs as biomarkers for the diagnosis of papillary thyroid carcinoma: a meta-analysis (en anglès). Bosn J Basic Med Sci, 2022; Jun 4, pp: 1-31. PMID: 35678022. DOI 10.17305/bjbms.2022.7343 [Consulta: 11 juny 2022].
- Garcia-Alvarez, Alejandro; Hernando, Jorge; Carmona-Alonso, Ana; Capdevila, Jaume. What is the status of immunotherapy in thyroid neoplasms? (en anglès). Front Endocrinol (Lausanne), 2022 Ag 5; 13, pp: 929091. PMID: 35992118. DOI 10.3389/fendo.2022.929091 [Consulta: 27 febrer 2022].
Vegeu també
[modifica]Enllaços externs
[modifica]- «Carcinoma de tiroides». Canal Salut. Generalitat de Catalunya.
- Thyroid Cancer (Papillary, Follicular, Medullary & Anaplastic) | Symptoms, Diagnosis, Treatment JJ Medicine. 2022 Jul (anglès)
